Kültür Harcamaları ve İstihdam İstatistikleri 2023
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, kültür harcamaları 2023 yılında önemli bir artış göstererek, 2022 yılına kıyasla %84,7 oranında bir yükselişle toplamda 276 milyar 338 milyon 253 bin TL’ye ulaştı. Bu yıl kültür harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranı ise %1 olarak belirlendi.
Kültür Harcamalarının Bileşimi
Hanehalklarının 2023 yılında gerçekleştirdiği kültür harcamalarının dağılımında;
- Veri işleme ekipmanları %22,
- Televizyon ve ekipmanları %21,
- Kitaplar ise %15 paya sahip oldu.
Genel Devlet Kültür Harcamaları
Genel devlet kültür harcamalarının payı %64,3 oldu. Toplam kültür harcamaları içinde genel devlet harcamalarının oranı 2023 yılında %64,3 olarak gerçekleşti. Genel devlet kültür harcamaları, bir önceki yıla göre %98,1 artarak 177 milyar 594 milyon 791 bin TL’ye yükseldi. Bu harcamaların %67,9’u merkezi devlet bütçesinden sağlandı. Genel devlet kültür harcamalarında en yüksek payı %24,4 ile mimarlık alanı aldı.
Hanehalkı Kültür Harcamaları
Hanehalkının kültür harcaması içinde kitapların payı %15’tir. 2023 yılında, hanehalklarının kültür harcamalarının detaylarına bakıldığında, veri işleme ekipmanları %22, televizyon ve ekipmanları %21, kitaplar ise %15 oranında harcama yapıldığı görülmektedir.
Kültürel Sektörlerin Katma Değeri
Kültürel sektörlerde faaliyet gösteren girişimlerin faktör maliyetiyle katma değeri %94 arttı. 2023 yılı itibarıyla, bu değer 108 milyar 214 milyon 593 bin TL’ye ulaştı. Katma değerin %22,2’si kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması, %13’ü sinema filmi, video ve televizyon programları yapımcılığı, ses kaydı ve müzik yayımlama faaliyetleri, %12,1’i ise mücevher ve benzeri eşyaların imalatı alanında faaliyet gösteren girişimler tarafından üretildi.
Kültürel Mal İhracatı ve İthalatı
Kültürel mal ihracatı %47,7, ithalatı ise %87,5 arttı. Kültürel mal ihracatı, bir önceki yıla göre %47,7 artarak 263 milyar 740 milyon 463 bin TL olurken, kültürel mal ithalatı %87,5 artarak 149 milyar 553 milyon 210 bin TL’ye yükseldi. Kültürel mal ihracatının toplam mal ihracatı içindeki payı 2023 yılında %4,3, kültürel mal ithalatının toplam mal ithalatı içindeki payı ise %1,8 oldu.
Kültürel İstihdamda Artış
Kültürel istihdam %9 arttı. 2023 yılında kültürel istihdam, bir önceki yıla göre %9 artış göstererek 743 bin kişiye ulaştı. Kültürel istihdamda bulunanların %60,8’i 30-54 yaş grubunda, %28,8’i 15-29 yaş grubunda, %10,4’ü ise 55 yaş ve üzerindekilerden oluştu.
Kültürel İstihdamın Dağılımı
Kültürel istihdamdakilerin %9,3’ü yazarlar, gazeteciler ve dilbilimcilerden oluşmaktadır. Kültürel istihdamın %89,3’ü kültürel meslek alanlarında, %10,7’si ise kültürel olmayan meslek alanlarında çalışanlardan oluşmaktadır. Kültürel istihdamda yer alanların %38,5’ini el sanatları çalışanları, %18,7’sini mimarlar, planlamacılar ve tasarımcılar, %9,9’unu yaratıcı sanatçılar ve sahne sanatçıları, %9,3’ünü ise yazarlar, gazeteciler ve dilbilimciler oluşturmaktadır.
Mesleki Dağılım
Mimarlık ve uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri, kültürel istihdam içinde önemli bir yer tutmaktadır. Kültürel faaliyet alanlarına göre; mimarlık ve uzmanlaşmış tasarım faaliyetlerinde çalışanların toplam kültürel istihdam içindeki payı %11,1, yaratıcı sanatlar, gösteri sanatları ve eğlence faaliyetlerinde çalışanların payı %5,6, programcılık, yayıncılık ve haber ajanslarının faaliyetlerinde çalışanların payı ise %4,3 olarak belirlenmiştir.
