Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras” projesi çerçevesinde, tarihi milattan önce 1000’li yıllara kadar uzanan Teos Antik Kenti’nde yürütülen kazı ve restorasyon çalışmaları yıl boyunca aralıksız devam etmektedir. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Musa Kadıoğlu’nun liderliğindeki kazı ekibi, antik kentin önemli yapılarında kapsamlı restorasyon faaliyetlerine odaklanmaktadır. Teos, milattan önce 3. yüzyılda şair, tiyatrocu ve müzisyenlerden oluşan Dionysos Sanatçılar Birliği’ne ev sahipliği yapmasıyla ve milattan önce 2. yüzyılda inşa edilen Dionysos Tapınağı ile tanınmaktadır. Bu tapınak, Anadolu’daki Dionysos’a adanmış en büyük tapınak olarak kabul edilmektedir.
Dionysos Tapınağı’nın Yeniden İnşası
2010 yılından bu yana Teos’ta kazı çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Musa Kadıoğlu, antik kentin en önemli yapısı olan Dionysos Tapınağı’nın çevresindeki sütunların birleştirilme işlemlerine başladıklarını belirtti. Helenistik dönemin ünlü mimarı Hermogenes tarafından inşa edilen bu tapınağı yeniden ayağa kaldırmayı amaçladıklarını ifade eden Kadıoğlu, “Türkiye’deki en büyük Dionysos Tapınağı’nı daha anlaşılır ve çekici hale getirmeyi hedefliyoruz. Yapısal ve tasarım açısından bazı sorunların giderilmesi gerekiyor. Çalışmalarımızın büyük bir kısmını tamamladık ve şimdi yayın aşamasına geçmekteyiz. Ayrıca, tapınağı kısmen ayağa kaldırarak turistik cazibesini artırmak istiyoruz.” dedi.
Kadıoğlu, tapınağı çevreleyen 26 sütunlu revakların restorasyonunun devam ettiğini aktararak, “Revakların 10 sütununu, üst yapısıyla birlikte restore ediyoruz. Bu yapıyı üç boyutlu hale getirerek ziyaretçilerin yapının anlamını daha iyi kavramasını sağlayacağız.” şeklinde konuştu.
Teos’un Artan Ziyaretçi Sayısı
Teos’un milattan önce 1000 yılına kadar uzanan tarihi ile 12 İyon kentinden biri olarak öne çıktığını belirten Kadıoğlu, arkeolojik buluntular ve seramik verilerin, bu kentte 3000 yıl öncesine dayanan yerleşimin var olduğunu gösterdiğini anlattı. Kadıoğlu, Teos’un müzisyenler, tiyatrocular, şairler ve sanatçılar için önemli bir merkez olduğunu vurgulayarak, “Bu liman kenti olmasının yanı sıra, antik çağın ünlü lirik şairlerinden Anakreon’un burada yetişmesi, Hermogenes’in mimarı olduğu Dionysos Tapınağı ve Dionysos Sanatçılar Birliği’nin Teos’ta kurulması, kentin sanatla olan bağını güçlendiren unsurlardandır.” dedi.
- Teos’un bir diğer önemi de Helenistik ve Roma dönemine ait yazıtların bulunmasıdır.
- Kentte bulunan bir yazıtta, Dionysos Sanatçılar Birliği’nin Timogenes adında bir kişinin oyunları finanse ettiği için onurlandırıldığı bilgisi bulunmaktadır.
Kadıoğlu, Teos’ta çıkarılan ve özellikle siyah rengiyle bilinen özel bir mermer türünün de kentin tarihi değerleri arasında yer aldığını belirtti. “Milattan önce 1. yüzyılda Romalı General Lucullus, bugünkü Karagöl mevkisindeki renkli mermer ocaklarını keşfetti ve buradan çıkartılan mermerleri Roma’ya taşıdı. Bu mermer ‘Lucullus mermeri’ olarak adlandırılıyor. Aynı zamanda burada çalışan işçilerden ve renginin siyah olmasından dolayı ‘Africano mermeri’ olarak da bilinmektedir. Bu mermerin 450 farklı kente yayıldığını biliyoruz.” diye ekledi.
Kazı ve restorasyon çalışmalarıyla birlikte Teos’un turist sayısının artmasını umduklarını vurgulayan Kadıoğlu, bu yıl Tanrıça Roma ve Augustus Tapınağı kazısını tamamlamayı planladıklarını ifade etti.
