Bu hafta kamuoyuna sunulması planlanan açıklamalar, Mars’ın eski dönemlerinde yaşam olabileceğine dair tartışmaları yeniden alevlendiriyor. Perseverance uzay aracının topladığı bir kaya örneği üzerinden yürütülen analizler, Kızıl Gezegen’in milyarlarca yıl önce yaşam için elverişli koşullara sahip olabileceğini gösteren izler taşıyor.
Analizler kapsamında incelenen kaya parçası, Jezero Krateri’nin kenarındaki eski nehir yatağından Temmuz 2024’te elde edildi. Üçgen biçimini andıran bu parçanın yüzeyinde milimetre mertebesinde beyaz lekeler ve siyah kenarlıklar dikkat çekiyor. Bilim insanları, bu izleri Dünya’daki yeraltı mikroplarının fosilleşmiş kalıntılarına benzerlikleri nedeniyle önemli buluyorlar.
Örnek, organik bileşikler, kalsiyum sülfat damarları ve demir-fosfat açısından zengin noktalar içeriyor. Bu bulgular, kayadaki izlerin Mars’ta yaşamın varlığına dair şimdiye kadar görülen en güçlü göstergelerden biri olabileceğini öneriyor.
Olası açıklama ve teknik inceleme sürecinde NASA, sadece Jet Propulsion Laboratory’nin kullandığı optik fototermal kızılötesi spektroskopi (O-PTIR) yöntemini uyguladı. İki lazerle çalışan bu teknik, kayadaki bileşenlerin kimyasal parmak izlerini çıkarırken mikron altı düzeyde yüksek çözünürlük sunuyor. Yüzeydeki küçük alanların analizini hızlı bir şekilde yapması nedeniyle geleneksel kızılötesi spektroskopiye göre üstünlük gösteriyor.
Geçmişte Europa Clipper görevi için test edilen bu teknoloji, Sapphire Canyon örneğinde de organik bileşiklerin ve mineral damarlarının daha ayrıntılı incelenmesini mümkün kıldı. Perseverance’nin Şubat 2021’de Mars’a inişinden bu yana toplamda 30 kaya ve toprak örneği toplandı; ancak Sapphire Canyon’dan alınan veriler, şimdiye kadarki en çarpıcı sonuçları ortaya koyuyor.
Bu bulguların tam olarak nasıl yorumlanacağı, NASA’nın basın toplantısının ardından netleşecek. Bu süreç, Mars’ta geçmişte yaşam olabileceğine dair hipotezleri nasıl güçlendirebileceğini veya hangi yönlerden yeni sorular doğuracağını belirleyecek.
