Satala Antik Kenti’nin nekropol alanında yapılan kazılar, bu yıl bilim dünyasını heyecanlandıracak yeni bir buluntuya yol açtı. Yaklaşık 20 santimetre yüksekliğindeki İsis büstü, lejyon mezarlığında açığa çıkarıldı ve restorasyon süreci tamamlandığında Gümüşhane Kent Müzesi’nde ziyaretçilere sunulacak. Uzun yıllardır Yunan-Roma tanrılarına odaklanan lejyonerlerin, doğu kökenli bir tanrıçaya tapınmasını gösteren bu buluntu, arkeoloji çevrelerinde ses getirdi.
Satala’daki kazıların başkanı Dr. Öğr. Üyesi Elif Yavuz Çakmur, buluntunun sadece lejyonerlerin ibadet çeşitliliğini göstermekle kalmayıp gelecekteki çalışmalar için de kapılar araladığını belirtti. “BU KEŞİF ULUSLARARASI ARKEOLOJİ ÇEVRELERİNDE SES GETİRDİ” ifadesiyle, bölgede devam eden çalışmaların önemine vurgu yapıldı. Ağustos 2025’te ortaya çıkarılan bu büst, Mitra tapınımı izlenimiyle başlandıktan sonra ikonografik incelemeler sonucunda Mısır Tanrıçası İsis olarak kesinleşti.
“150 YIL SONRA YASAL KAZIYLA ÇIKARILAN İLK BÜST” başlığı altında paylaşılan açıklamalarda, İsis büstünün Satala’da yasal kazılarla çıkarılan ilk büst olma özelliği taşıdığı ifade edildi. Uzun yıllardır kaçak kazılarla gündeme gelen Satala’nın, bu kez 1870’lerden kalan Afrodit büstünün akabinde yeniden yasal kazılarla zenginleştiğini vurgulayan uzmanlar, büstün yalnızca yerel değil uluslararası düzeyde de dikkat çektiğini kaydetti. Restorasyon süreci tamamlandığında büstün Gümüşhane Kent Müzesi’nde sergilenmesi planlanıyor.
Kazı ekibi, büstle ilgili bilimsel çalışmalarla eser hakkında dünya çapında bir yayın hedeflediğini belirtti. İsis büstü Satala’nın binlerce yıllık tarihine ışık tutarken, lejyonerlerin inanç sistemlerindeki çeşitliliği ve doğulu tanrılara olan ilgiyi daha net ortaya koyuyor ve bu buluntunun gelecek yıllarda yeni keşiflere kapı aralayacağı düşünülüyor.
Restorasyon çalışmalarına devam eden ekip, yaklaşık 20 santimetre yüksekliğindeki büstün kaidesiyle birlikte çiçek kaliksinden yükselen formunu koruyor. İsis’in simgesi olarak bilinen taht biçimli taçın bir kısmının kayıp olduğu belirtilse de, restorasyon süreci tamamlandığında bu eksikliklerin de giderileceği öngörülüyor. Ayrıca İsis düğümü olarak adlandırılan ikonografi unsurları da büst üzerinde net bir şekilde görülebiliyor. Bütün ayrıntılar tamamlandığında eser, bilimsel incelemelerle birlikte kamuoyuyla paylaşılacak ve Satala’nın zengin mirasına ışık tutmaya devam edecek.
