Yerel veri merkezlerinin enerji ihtiyacı ve altyapı baskıları giderek artarken, Yapay Zeka (YZ) alanında faaliyet gösteren liderler bu soruna uzay temelli çözümlerle yanıt arıyor. Uzayda yapay zeka devri olarak nitelendirilen bu hareket, öne çıkan isimlerin desteğiyle somut adımlara dönüşüyor.
Starcloud adlı girişim, SpaceX roketiyle yörüngeye fırlattığı yüksek performanslı bir NVIDIA GPU çipi üzerinde ilk YZ modelini çalıştırıp eğitti ve böylece uzayda bir YZ çipinin kullanıma alınması yolunda önemli bir adım attı. Çipi aktif hale getirdikten sonra Gemma isimli Google açık kaynaklı büyük dil modelini yörüngede çalıştırdı. Ayrıca, William Shakespeare’in eserlerinden ilham alarak küçük ölçekli bir dil modeli eğitildi ve bu model kendini Shakespeare üslubuyla ifade eden bir mesaj dahi iletti.
Starcloud CEO’su Philip Johnston, konseptin uygulanabilirliğine vurgu yaparak enerji maliyetlerini düşürme potansiyelini öne çıkardı. “Dünya’daki bir veri merkezinde yaptığınız her şeyi uzayda da yapabileceğinizi görmek sevindirici,” diye ekledi ve karada karşılaşılan enerji kısıtlamalarının bu yönlendirmeyi tetiklediğini belirtti.
Şirket, beş gigavatlık yörünge veri merkezleri kurmayı planlıyor; bu merkezlar, güneş enerjisinden kesintisiz güç alacak şekilde tasarlanmış altı kilometrekareden büyük soğutma panelleriyle donatılacak. Ancak yörünge operasyonlarının önünde hâlâ aşılması gereken büyük lojistik engeller bulunuyor. Elektronik bileşenlerde radyasyon etkileri, uydu yakıt yönetimi, uzay çöpleriyle çarpışma riski ve uzayda veri düzenlemelerindeki belirsizlikler bu zorluklardan bazıları.
Girişim, Google’ın Tensor işlem ünitelerini yörüngeye taşımayı hedefleyen Project Suncatcher ve Sam Altman’ın rakip uzay şirketiyle ortaklık veya satın alma arayışı gibi gelişmelerle birlikte, sektörde uzay tabanlı bilgi işlem fikrine olan ilgiyi derinleştiriyor.
