Arp: Müzik Tarihinin Eski Çalgılarından Biri
Müzik tarihi, insanlık kültürünün en derin köklerine sahip olan enstrümanlardan biri olan arp ile doludur. Kulaklarımız, genellikle klasik Batı müziği aracılığıyla bu eşsiz sesle tanışmıştır. Ancak arp, birçok medeniyetin müzik kültüründe de önemli bir yer edinmiştir.
Arp sanatçısı Zeynep Öykü ve eşi Ali Öztürk, bu kadim enstrümanın tutkusunu Anadolu topraklarına taşıyarak, Bilecik Gölpazarı’nda bir atölye kurmuşlardır. Burada arp eğitimi vermekte ve “Anatolian Harps” markasıyla ürettikleri arpları hem yurtiçindeki hem de yurtdışındaki müzikseverlere sunmaktadırlar. Atölyelerinde tarihteki özel arpların replikalarını hazırlayan bu çift, aynı zamanda özel tasarım arplar üreterek Türkiye’yi yurtdışında arp üreten bir ülke olarak tanıtmayı hedeflemektedir.
Hedef: Seri Üretim
Kendi ürettikleri arplarla ABD’de konserler veren Zeynep Öykü, Gölpazarı’ndaki Türkiye’deki ilk arp atölyelerini büyüterek seri üretim yapmayı arzuladıklarını ifade ediyor. Öykü, arp üretim sürecini şu sözlerle anlatıyor: “Eşim Ali Öztürk ile birlikte arp yapmaya başladık ve şimdi bu enstrümanı üreten kişileri de yetiştiriyoruz. Bu süreç giderek büyüyecek. Arp tamiri ve bakımı yapabilen uzmanlar yetiştireceğiz. Bu, müzik kültürümüz için oldukça özel bir gelişme. Yurtdışındaki gibi uzun bekleme sürelerimiz yok. Ali, mühendislik bakış açısıyla tasarımları daha hızlı bir şekilde hazırlayabiliyor. İki yıl değil, iki ay gibi bir sürede arp üretebiliyoruz. Bu sayede yurtdışında daha fazla tanınacağımızı düşünüyorum. Üç yıldır arp yapıyoruz, ancak tanıtımlara yeni yeni başlıyoruz. Modellerin oturması da yavaş yavaş tamamlanıyor.”
‘Gençler Arpı Sevdiler’
Öykü, Türkiye’de arpın geçmişte pek yaygın olmadığını ancak son zamanlarda büyük bir ilgi görmeye başladığını vurguluyor: “Bir eğitimci olarak arpı tanıtma görevini üstlendim. Gençlerin arpa olan ilgisi oldukça büyük; bu talebe karşılık verememeye başladım. Yeni eğitmenler yetiştiriyorum ve Türkiye’nin ilk arp kursunu okul dönemi ile başlatmaya hazırlanıyorum. Bu şekilde arpa olan ilgiyi artırmak istiyorum. Arp eğitimini ulaşılması kolay bir hale getirmeye çalışıyoruz.”
‘Bir Ozan Gibi…’
Zeynep Öykü, müzik eğitimine çok küçük yaşlarda başlamış ve bu alandaki yeteneklerini geliştirmek için birçok ünlü isimden özel dersler almıştır. Ceren Necipoğlu, Şirin Pancaroğlu, barok arp hocası Andrew Lawrence King, Marie Pierre Langlamet, Ernestine Stoop, Erika Wardenburg, Saskia Kingma, Rosetty de Ruiter ve Isabelle Perrin gibi ustalardan eğitim almış, hala Orta Çağ ve Rönesans dönemi notasyon okuma dersleri almaktadır. Öykü, Orta Çağ döneminden ilham alarak tasarladığı özel kostümlerle konserler vermekte ve dinleyicilerini bu tarihi hikâyenin içine çekmeyi hedeflemektedir. “Oturup, çalıyor ve gidiyorum” biçiminde bir konser yapmayı hiçbir zaman istemedim. Bunun seyirciyi içine çekmediğini düşünüyorum. Hikayeleriyle birlikte bir ozan gibi bu sanatı icra etmek istiyorum. Arp, zaten bir ozan çalgısıdır. Avrupa’da tarihte ozanların çaldığı bir enstrüman olmuştur. Antik Yunan’da da tiyatrolara, öykülere, şiirlere eşlik eden bir enstrümandır. Bu yüzden konserlerimde her zaman öyküler anlatıyorum. Ancak bunu tarihi, kuru bir bilgi olarak değil, yaşayan bir bilgi vererek anlatmaktan hoşlanıyorum.”
