Beyin: Evrendeki Karmaşık Yapı
Beyin yapısı, evrendeki en karmaşık ve şaşırtıcı bulmacalardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Modern teknolojilerimize rağmen, beynin iç işleyişini tam olarak çözebilmiş değiliz. Elon Musk’ın bu alanda milyarlarca dolarlık yatırımla kurduğu şirket bile, henüz kesin bir yanıt bulabilmiş değil.
Ancak şimdi, uluslararası bir bilim insanları ekibi, yetişkin bir beyindeki her nöron ve bağlantıyı gösteren ilk haritayı oluşturmayı başardı. FlyWire Konsorsiyumu tarafından geliştirilen bu ‘bağlantı şeması’, bir meyve sineğinin beynindeki 139.255 nöronun her birini ve bu nöronlar arasındaki 50 milyon bağlantıyı detaylı bir şekilde ortaya koyuyor. Fakat dikkat edilmesi gereken nokta, haritası çıkarılan beynin bir meyve sineğine ait olduğudur. İnsan beyni, bu sineğin beyninden yaklaşık bir milyon kat daha fazla nörona sahip olduğu için, insan beyninin gizemi henüz tam olarak çözülebilmiş değil.
Projenin eş lideri olan Cambridge Üniversitesi’nden Dr. Gregory Jefferis, bu konuda şu ifadelerde bulunuyor: “Beyin bağlantı şemaları, hareketlerimizi nasıl kontrol ettiğimiz, telefonlara nasıl cevap verdiğimiz veya arkadaşlarımızı nasıl tanıdığımız gibi ilgi duyduğumuz birçok şeyi anlama yolunda atılan ilk adımdır.”
Bu çığır açıcı haritayı oluşturmak için, dişi bir meyve sineğinin beyni, yalnızca 40 nanometre kalınlığında olan 7.000 parçaya dikkatlice kesildi. Her segment, beyin hücrelerini ortaya çıkarmak amacıyla yüksek güçlü bir elektron mikroskobu kullanılarak ayrı ayrı tarandı. Ortaya çıkan veri seti, 100 Terabayt depolama alanı kaplıyordu. Bu, yaklaşık olarak 2.500 yüksek çözünürlüklü filmle eşdeğer bir veri miktarıdır.
Beyin Haritamız Henüz Yok
Bu bilgiler, yakın gelecekte insan beynini anlama çalışmalarının hızlanmasına yönelik önemli bir katkı sağlayabilir. Belki bir gün düşünce gücümüzle mutfaktan bir bardak suyu kaldırıp elimize kadar getirebileceğiz; ancak şimdilik bu tür ‘Jedi Master’ numaraları için henüz erken. Mars’ta koloni kurmak için planlar yapan insanoğlunun, önce kendi beynini %100 oranında haritalandırabilmesini bekleyelim.
