Tek Ayak Üzerinde Denge, Sağlığın Anahtarı Olabilir
Yeni bir araştırmaya göre, tek ayak üzerinde ne kadar süre dengede durabildiğiniz, genel sağlık durumunuzun önemli bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. 50 yaş ve üzeri bireylerin tek ayak üzerinde durma sürelerini analiz eden bilim insanları, kişilerin baskın ve baskın olmayan bacaklarıyla dengede kalma sürelerinin yaşla birlikte belirgin bir şekilde azaldığını, bunun da yürüyüş ve kas gücü gibi diğer fiziksel becerilerden daha fazla etkilendiğini keşfettiler. Bu çarpıcı çalışma, PLOS One dergisinde yayımlandı.
Minnesota, Rochester’da bulunan Mayo Clinic’te araştırma bilimcisi olarak görev yapan ve W. Hall Wendel Jr. Kas – İskelet Sistemi Araştırma Profesörü olan kıdemli yazar Dr. Kenton Kaufman, tek ayak üzerinde durmanın “dengenin vücudun sistemlerinin nasıl birlikte çalıştığını yansıtmasından kaynaklı olarak genel sağlık durumunun iyi bir ölçütü olduğunu” ifade ediyor. Kaufman, “İyi bir denge, düşme korkusu olmadan günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirme yeteneğini sağlar ve bu durum, yaşam kalitesinin artmasına ve sağlıklı bir yaşlanma sürecine katkıda bulunur.” diye ekliyor.
Çalışmaya katılan 40 sağlıklı birey, nöromüsküler rahatsızlıkları olmayan ve benzer sağlık koşullarına sahip olan kişilerdir. Araştırma bulgularına göre, hem erkeklerde hem de kadınlarda tek ayak üzerinde durma süresinin baskın olmayan tarafta her on yılda 2,2 saniye, baskın tarafta ise her on yılda 1,7 saniye azaldığı tespit edilmiştir. Önceki araştırmalar da denge yeteneğinin yaşla birlikte azaldığını öne sürüyordu. Ancak bu yeni çalışma, denge yeteneğini el kavrama, diz gücü ve yürüyüş hızı gibi diğer kas faktörleriyle karşılaştırarak daha derin bir anlayış sunmaktadır. Tüm bu ölçümlerin yaşla birlikte azaldığı gözlemlenirken, tek ayak üzerinde durma becerisinin en hızlı oranda kaybolduğu dikkat çekmektedir.
Kaufman, dengenin yaralanmaları önlemek açısından son derece önemli olduğunu belirtiyor ve tek ayak üzerinde beş saniyeden fazla duramayan bireylerin daha yüksek bir düşme riski ile karşı karşıya olabileceğini vurguluyor.
Denge ve Uzun Yaşam Arasındaki Şaşırtıcı İlişki
Haziran 2022’de gerçekleştirilen başka bir araştırma, denge yeteneğinin daha uzun bir yaşam ile bağlantılı olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışmaya göre, 10 saniye boyunca desteksiz tek ayak üzerinde duramayan kişilerin, herhangi bir nedenden ötürü ölüm riskinin %84 daha yüksek olduğu belirtilmektedir. Genel olarak, 69 yaşından daha genç olan bireylerin tek ayak üzerinde yaklaşık 30 saniye veya daha uzun süre durabilmeleri, 70 ila 79 yaşındaki bireyler için bu sürenin yaklaşık 20 saniye, 80 yaş ve üzeri kişiler içinse 10 saniye boyunca durabilmelerinin önemli olduğu ifade edilmektedir.
Kaufman, tek ayak üzerinde durma testinin herhangi bir özel ekipman gerektirmediği ve ev ortamında kolaylıkla yapılabileceği için pratik bir değerlendirme aracı olduğunu belirtiyor. Kaufman, “Tek ayak üzerinde uzun süre dengede duramayan kişiler, kalp rahatsızlıkları veya felç, bunama ve hatta Parkinson hastalığı gibi beyin veya sinir sistemi sorunlarıyla karşı karşıya olabilirler.” diye ekliyor. Ayrıca, bu durum bazı ilaçların yan etkilerinin bir işareti de olabilir. Kaufman, beş saniyeden fazla tek ayak üzerinde duramayanların, mutlaka doktorlarıyla iletişime geçmelerini öneriyor.
Bu çalışma, yalnızca 50 yaş ve üzeri yetişkinleri kapsıyor olsa da, Kaufman’a göre tek ayak üzerinde durma testi daha genç bireyler için de geçerlidir. Kaufman, “Genç yaşta denge sisteminizi geliştirmeye devam ederseniz, bu yeteneği yaşlandıkça koruyabilirsiniz.” diyor.
