Karıncaların Kolektif Zekası İnsanları Geçebilir mi?
Karıncaların grup davranışlarını inceleyen bir araştırma ekibi, belirli koşullar altında bu küçük canlıların kolektif problem çözme görevlerinde insanlardan daha zeki olabileceklerini öne sürdü. Weizmann Bilim Enstitüsü’nden araştırmacılar, “kolektif biliş” kavramını derinlemesine incelemek ve grupların bazen bireysel olarak görevleri yerine getirirken daha etkili olup olamayacaklarını araştırmak istediler. Ayrıca, kolektif zekanın, onu oluşturan bireylerin toplam zekasını aşma potansiyeline sahip olup olmadığını da sorguladılar.
Ekip, makalelerinde “Biyolojik topluluklar, zorluklarla başa çıkmak için kolektif zekayı kullanır; ancak yetersiz koordinasyon, grup bilişinin etkinliğini zayıflatabilir” ifadelerine yer vererek, grup kararlarının alındığı karmaşık ortamlardaki bu olgunun incelenmesinin zorluklarını vurguladı. Özellikle, büyük yüklerin karmaşık ortamlarda belirli bir hedefe yönlendirilmesi sorunu dikkat çekici bir istisna olarak öne çıkıyor. Hem insanlar hem de karıncalar, bu tür görevleri yalnızca bireysel değil, grup halinde de etkili bir şekilde yerine getirme yeteneğiyle dikkat çekiyorlar.
Bu çalışmada, araştırma ekibi karıncaları “piyano taşıyıcıları bulmacası” olarak adlandırılan bir görevle test etti ve karıncaların performansını insanlarla karşılaştırdı. Ekip, hem insanların hem de karıncaların T şeklindeki nesneleri bir labirent içinde hareket ettirme becerilerini değerlendirdi. İnsanlar bu görevi yerine getirirken, karıncaların yuvalarına doğru bir yiyecek parçası taşıdıkları düşüncesiyle hareket ettikleri belirlendi.
Araştırmacılar, hem insanların hem de karıncaların bireysel olarak ve çeşitli takım büyüklüklerinde nasıl performans gösterdiğini test ettiler. Karıncalar için grup büyüklükleri, 7 kişilik küçük gruplardan yaklaşık 80 karıncadan oluşan büyük gruplara kadar değişirken, insanlar 6-9 kişilik küçük gruplar ve 26 kişilik büyük gruplar halinde yarıştılar. Karşılaştırmaları daha anlamlı hale getirmek için, bazı testlerde insanların jest ve yüz ifadeleri kullanarak iletişim kurmaları kısıtlandı ve konuşmalarına izin verilmedi.
İnsanlar Kalabalık Halinde Kontrolü Kaybediyor
Beklendiği gibi, insanlar görevi tek başlarına yerine getirirken karıncalardan daha iyi performans sergilediler. Ancak büyük gruplar söz konusu olduğunda, sonuçlar o kadar net değildi ve karıncaların daha başarılı olduğu tespit edildi. Araştırmacılar deney hakkında şunları belirttiler: “Bir grup olarak hareket eden karıncaların daha akıllı olduğunu, onların için bütünün parçalarının toplamından daha büyük olduğunu gösterdik. Buna karşılık, oluşturulan gruplar, insanların bilişsel yeteneklerini genişletmedi. Sosyal ağlar çağında yaygın hale gelen ünlü ‘kalabalığın bilgeliği’ ifadesinin doğru olduğunu deneylerimizde gözlemlemedik.“
