Bilim insanları, günlük yaşamımızda sıkça yaptığımız bir aktivitenin, yani yürümenin, beynimizin yaşını ve bilişsel fonksiyonlarımızı tahmin etmede ne kadar önemli bir göstergesi olabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle yürüme hızımız, sadece fiziksel durumumuzu değil, aynı zamanda beynimizin sağlığı ve yaşlanma sürecini de yansıtan güçlü bir biyolojik belirteç olabilir. Bu alandaki araştırmalar, basit bir yürüme testiyle, bilişsel gerilemenin erken belirtilerinin tespiti ve yaşlanma hızının izlenmesinde yeni ufuklar açıyor.
Yürüme hızı, kliniklerde sıklıkla felç veya beyin hasarını değerlendirmek amacıyla kullanılan bir ölçüm olmasının yanı sıra, artık yaşlanma ve bilişsel fonksiyonlar hakkında da önemli bilgiler sunuyor. Özellikle, ilk 5 metrelik hızlanmanın ardından 10 metreyi ne kadar sürede tamamladığınız, beyninizin yaklaşık yaşını gösterebiliyor. Bu basit hareket, beynin karmaşık yapısı ile doğrudan bağlantılı olarak, yaşa bağlı bilişsel gerilemenin göstergesi olabilir. Ayrıca, bu test sayesinde, bireylerin genel sağlık durumu ve hareket kabiliyetleri hakkında da fikir sahibi olunabiliyor.
Yürüme hızı, 60’lı yaşlardan sonra önemli ölçüde yavaşlıyor. 2011 yılında gerçekleştirilen kapsamlı bir çalışma, farklı yaş gruplarına ait ortalama yürüme hızlarını detaylandırarak, yaşla birlikte hızın azaldığını ortaya koyuyor. Bu veriler, yaşlılıkta bilişsel fonksiyonların ve motor becerilerin nasıl değiştiğine dair önemli ipuçları sağlıyor. Örneğin, 50-59 yaş arası bireylerin ortalama yürüme hızları kadınlarda saniyede 1.31 metre, erkeklerde ise saniyede 1.43 metre seviyesinde. 60-69 yaş grubunda ise bu hızlar kadınlar için saniyede 1.24 metre, erkekler için ise saniyede 1.43 metreye düşüyor. 70-79 yaşta kadınlar saniyede 1.13 metre, erkekler ise yaklaşık 1.26 metre hızla yürüyebiliyor. 80-89 yaş grubunda ise kadınlar ve erkekler sırasıyla saniyede 0.94 ve 0.97 metre ile yavaşlamış durumda.
Bu veriler, yürüme hızındaki düşüşün, sadece fiziksel hareket kabiliyetinin değil, aynı zamanda beynin yaşlanma ve bilişsel sağlığının da bir göstergesi olabileceğine işaret ediyor. Bu bağlamda, yürüme testi, yaşla birlikte ortaya çıkan bilişsel gerilemenin erken teşhisinde önemli rol oynayabilir. Uzmanlar, bu basit ve ulaşılabilir ölçümün, yaşlanma sürecini anlamada ve ilerlemesini takip etmede yeni bir araç olabileceğine inanıyorlar. Dolayısıyla, günlük yaşamda yapabileceğiniz küçük bir yürüme testi, sağlığınız ve bilişsel fonksiyonlarınız hakkında oldukça değerli bilgiler sunabilir.
