Antimikrobiyal Direnç ve Gelecek Tehditleri
Bu hafta yayımlanan çarpıcı bir raporda, bilim insanları ilaca dirençli bakteriyel enfeksiyonların önümüzdeki 25 yıl içinde 39 milyondan fazla insanın hayatını kaybetmesine sebep olacağını öngörüyor. Antimikrobiyal dirence (AMR) karşı gerekli önlemler alınmadığı takdirde, “süper bakteriler” olarak adlandırılan bu tehlikeli mikropların 2050 yılına kadar yılda yaklaşık 9 milyon ölümle ilişkilendirileceği tahmin ediliyor.
Bu kapsamlı çalışma, Antimikrobiyal Direnç Üzerine Küresel Araştırma (GRAM) Projesi çerçevesinde gerçekleştirildi ve sonuçlar, The Lancet dergisinde yayımlandı. GRAM projesi, İngiltere’deki Oxford Üniversitesi ile Washington Üniversitesi’ndeki Sağlık Ölçümleri ve Değerlendirme Enstitüsü (IHME) arasında yapılan işbirliği ile oluşturuldu. Proje, Wellcome Trust ve Bill ve Melinda Gates Vakfı gibi önemli kuruluşlardan da finansman sağlıyor. Bu bilgi, sonuçların yorumlanmasında büyük bir önem taşıyor.
Önceki bir çalışmada, 2022 yılında ilaca dirençli enfeksiyonların doğrudan sebep olduğu ölümlerin 2019 yılında 1,2 milyon olarak tahmin edildiği belirtilmişti. GRAM projesi, bu raporun ardından ikinci kez bir çalışma sunarak antibiyotik direncinin ölüm oranları üzerindeki geçmiş ve gelecekteki etkilerini incelemek amacıyla dünya genelinde toplanan verileri analiz etti. Araştırmacılar, hastane kayıtları ve antibiyotik kullanım verileri gibi çeşitli kaynaklardan elde edilen 520 milyon bireysel kaydı inceleyerek, 204 ülkede her yaştan birey üzerinde 11 geniş enfeksiyon türü (menenjit gibi), 22 spesifik mikrop ve 84 farklı mikrop-ilaç etkileşiminin etkilerini değerlendirdiler.
Bu araştırmanın sonuçları, 1990’dan 2021’e kadar ilaca dirençli enfeksiyonların yıllık 1 milyondan fazla insanın ölümüne yol açtığını ortaya koydu. 1990 yılında 1,06 milyon, 2021 yılında ise 1,14 milyon ölüm gerçekleştiği tahmin edilmektedir.
Çocuklar Güvende, Ancak Yaşlılar İçin Risk Büyüyor
İlginç bir şekilde, bu enfeksiyonlar bazı yıllarda yaklaşık 5 milyon ölüme yol açacak kadar yaygınlaşabilmişken, 2019’a göre 2021’de ölüm sayılarında bir düşüş gözlemlendi. Olumlu bir gelişme olarak, 5 yaş altı çocuklarda süper bakterilere bağlı ölümler, 1990 ile 2021 yılları arasında %50 oranında önemli bir azalma gösterdi. Araştırmacılar, bu olumlu eğilimin önümüzdeki 25 yıl boyunca devam edeceğini öngörmektedir.
Ancak, genel olarak ölümler, özellikle yaşlı ve daha savunmasız bireyler arasında, yakın gelecekte muhtemelen artacaktır. Tahminler, yaklaşık 40 milyon insanın bakteri kaynaklı enfeksiyonlar nedeniyle hayatını kaybedebileceğini göstermektedir.
