Ay yüzeyindeki dev kaynak potansiyeli için özel sektörün hareketliliği hız kazandı. Interlune adlı girişim ile Helsinki merkezli kriyojenik teknoloji şirketi Bluefors, önemli bir yatırım anlaşması imzaladı ve bu mutabakat yaklaşık 300 milyon dolar değerinde. Ay madenciliği geliyor ifadesiyle başlayan bu süreç, yüzeyden çıkarılacak 10 bin litre Helyum-3 izotopunun Bluefors tarafından satın alınmasını içeriyor.
Helyum-3, güvenli enerji üretimi için gelecek vadeden bir izotop olarak öne çıkıyor. Füzyon reaktörlerinde yakıt olarak kullanılabildiği gibi kuantum bilgisayarlarının soğutulmasında da kritik rol oynuyor. Ay yüzeyinde Güneş rüzgarları sayesinde bulunan bu madde, Dünya’da çok nadir bulunmasına karşılık Ay’da daha yoğun bir şekilde var olabilir. Ancak Interlune için bu potansiyeli ekonomik olarak kanıtlamak zorlu bir yol olarak görünüyor; yüzeyden Helyum-3 çıkarmak milyonlarca ton regolitin işlenmesini gerektirebilir ve bu süreç büyük lojistik maliyetler doğurabilir.
Projede tek başına hareket edilmmediğini gösteren gelişmelere rastlanıyor. Ay kaynaklarını ticarileştirmek amacıyla sektördeki ekosistem genişliyor; örneğin Jeff Bezos’un Blue Origin şirketinin son dönemde Ay yörüngesinden Helyum-3 ve su buzu kaynaklarını haritalamak ve yüzeyinde doğrulama yapıp kullanıma açmak için bir anlaşma imzaladığı belirtiliyor. Su buzu da en az Helyum-3 kadar stratejik olarak değerlendiriliyor çünkü içme suyu, oksijen ve roket yakıtı üretiminde kritik rol üstleniyor. Ancak bu planlar hâlâ teorik düzeyde kalıyor ve NASA’nın öngördüğü Ay ekonomisinin gerçek anlamda işler hale gelmesi yıllar alabilir.
Interlune için umut ışığı, gelecek yıl Astrobotic’in Griffin-1 iniş aracıyla Ay’a gönderilecek çok spektrumlu kamera ile yüzeydeki Helyum-3 yoğunluğunu ölçmeyi hedeflemesi. Bu adım, kaynak potansiyelini daha somut verilerle desteklemeyi amaçlıyor; böylece ekonomik uygulanabilirliğin daha net görünmesi mümkün olacak.
