Ay’ın Karanlık Derinliklerine Yolculuk: Grace Robotu
Ay’ın en karanlık derinliklerinde görev alacak olan ve güney kutbuna yakın, sürekli gölgede kalan kraterlerin daha önce hiç görülmemiş görüntülerini yakalayacak olan zıplayan robot Grace tanıtıldı. Houston merkezli Intuitive Machines girişimi, NASA’nın Ticari Ay Yük Hizmetleri (CLPS) girişiminin bir parçası olarak Ay’a gerçekleştireceği ikinci görevini fırlatmaya hazırlanıyor.
Şirketin Ay iniş aracı, 26 Şubat’ta başlayacak dört günlük bir fırlatma penceresi sırasında bir SpaceX Falcon 9 roketiyle uzaya gönderilecek. Athena adlı iniş aracı, Ay’ın Güney Kutbu’na yakın konumda bulunan Mons Mouton platosunu hedef alıyor. Athena, Ay yüzeyine başarılı bir iniş gerçekleştirdiğinde, yanında taşıdığı yükleri açacak; bu yükler arasında, zıplayarak keşif yapacak olan Grace adlı Mikro-Nova robotu da yer alıyor.
Grace, erişilebilir programlamayı savunan öncü matematikçi ve bilgisayar bilimcisi Grace Hopper’ın adını taşıyor. Ancak bu robot, Ay yüzeyinde zıplamak üzere özel olarak tasarlanmış bir insansız hava aracı olarak işlev görecek. Mikro-Nova zıplayıcısı, her biri farklı bir irtifada olmak üzere toplam beş zıplama gerçekleştirecek. Grace, itici sistemlerini kullanarak Ay yüzeyinde kendini iterek giderek daha yükseğe zıplayacak; üçüncü zıplamada 100 metreye kadar yükselebilecek.
Daha sonra, sürekli gölgede kalan bir kratere doğru zıplayarak ilerleyecek. Space.com’un haberine göre, Intuitive Machines’in uzay sistemleri kıdemli başkan yardımcısı Trent Martin, Grace’in Athena’nın iniş alanına yaklaşık 500 metre mesafede bulunan ve derinliği yaklaşık 20 metre olan Krater H’yi hedef alacağını belirtti. Grace, burada su ve diğer kaynakları araştırmak için çeşitli gözlemler yapacak ve yerleşik kameralarıyla bazı fotoğraflar çekecek.
Robot, ayrıca Ay’da ilk 4G/LTE ağını oluşturmayı amaçlayan Nokia’nın Ay Yüzeyi İletişim Sistemi’ni kullanarak Athena ile sürekli iletişimde kalacak. Grace, zıplayan bir araştırma robotu olarak tasarlandığı için, krater tabanında yaklaşık 45 dakika geçirecek. Robotun gerçekleştireceği araştırmalar, yüzeyde uçan bir dronla oldukça kolay yapılabilecek gibi görünse de, aslında Dünya atmosferinin dışında uçmak o kadar basit değil.
Örneğin, Perseverance keşif aracı ile birlikte Mars’ı keşfeden Ingenuity, Kızıl Gezegen’in yüzeyinde kısa süreli uçuşlar gerçekleştirdi. Ancak Ay’da durum biraz daha karmaşık; ince atmosferi nedeniyle uçan bir araç kullanmak, Mars’a göre bile çok daha zorlu bir süreç. Grace, zıplayan bir araştırma robotu olarak türünün ilk örneği olmanın yanı sıra, Ay’da kullanılan son zıplayan robot olmayacak. Çin, 2026’da fırlatılması planlanan Chang’e 7 göreviyle Ay’a zıplayan bir robot göndermeyi hedefliyor.
