Ayşen Gruda: Türk Sinemasının Unutulmaz Yüzü
Ünlü oyuncu Ayşen Gruda, 1944 yılında İstanbul’un Yeşilköy semtinde, Osmanlı döneminde karargah olarak kullanılan ve Halid Ziya Uşaklıgil’in eserlerini yazdığı köşkte dünyaya geldi. Ailesinin ortanca kızı olan Gruda, çocukluğunda tiyatrocu annesinin gölge oyunlarını izleyerek büyüdü. Bu süreçte, Ermeni komşularının taklidini yaparken yeteneği keşfedildi.
Babası vefat ettikten sonra, lise eğitimini yarıda bırakarak çalışmak zorunda kalan Gruda, 1962 yılında “Kongre Eğleniyor” isimli vodvilde küçük bir rol alarak Tevfik Bilge’nin turne tiyatrosunda oyunculuğa adım attı. 1965 yılında tiyatrocu Yılmaz Gruda ile evlendi ve çiftin Elvan adını verdikleri bir kızı oldu.
“DOMATES GÜZELİ NAHİDE ŞERBET” HAYATININ DÖNÜM NOKTASI OLDU
Kızı Elvan’ın doğumundan sonra bir süre tiyatroya ara veren Gruda, 1977 yılında bir televizyon skecinde canlandırdığı “Domates Güzeli Nahide Şerbet” karakteri sayesinde “Domates Güzeli” olarak anılmaya başlandı. Türk sinemasının az sayıdaki kadın komedyeninden biri olarak, Ertem Eğilmez’in filmlerinin ana kadrosunda yer aldı ve kariyeri boyunca Kemal Sunal, Münir Özkul, Tarık Akan ve Adile Naşit gibi pek çok ünlü isimle başrol paylaştı.
Henüz 14 yaşındayken tiyatro eğitimi almadan başladığı oyunculuk kariyerinde, 1974’te “Hababam Sınıfı”, 1975’te “Bizim Aile”, “Delisin”, “Bitirimler Sınıfı”, “Bir Araya Gelemeyiz” ve “Hanzo”, 1976’da “Öyle Olsun”, “Aile Şerefi”, “Güngörmüşler”, “Süt Kardeşler” ve “Tosun Paşa”, 1977’de “Çöpçüler Kralı”, “Gülen Gözler”, “Hababam Sınıfı Tatilde”, “İbo ile Gülşah”, “Şabanoğlu Şaban” ve “Sarmaşdolaş”, 1978’de “Avanak Apti” ile “Neşeli Günler”, 1979’da “Doktor”, “Şark Bülbülü”, 1980’de “Renkli Dünya”, 1981’de “Gırgıriyede Şenlik Var”, “Davaro”, “Gırgıriye” ve “Hababam Sınıfı Güle Güle” gibi yapımlarda yer aldı.
AYŞEN GRUDA’NIN UNUTULMAZ FİLMLERİ
Başarılı sanatçı, 1982’de “Çiçek Abbas”, “Doktor Civanım”, “Dolap Beygiri”, “Görgüsüzler”, 1983’te “Şekerpare”, 1984’te “Gırgıriyede Büyük Seçim”, 1985’te “Aşık Oldum”, “Uyanıklar Dünyası”, “Namuslu”, “Fakir Milyoner”, “Şendul Şaban”, 1986’da “Ağa Bacı”, 1987’de “Aile Pansiyonu”, “Seyyar Kamil”, 1988’de “Süper Baba”, 1993’te “Rumuz Sev Beni”, 1994’te “Şenlik Var”, 2003’te “Hababam Sınıfı Merhaba”, 2006’da “Dünyayı Kurtaran Adamın Oğlu”, “İlk Aşk”, “Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?” ve “Keloğlan Karaprens’e Karşı” gibi pek çok filmde rol aldı.
TİYATRO, SİNEMA VE MÜZİKALLERDE İZLEYİCİ KARŞISINA ÇIKTI
Unutulmaz Yeşilçam filmlerinde canlandırdığı karakterlerle hafızalarda yer edinen Gruda, tiyatro oyunları ve müzikallerde de sahne aldı. “Kaygısızlar”, “İbret-i Alem”, “Peri Masalı”, “Cennet Mahallesi” ve “İki Aile” gibi televizyon dizilerinin kadrosunda yer aldı. 2008-2018 yılları arasında “Gece Gündüz”, “Kağıt”, “Pazarları Hiç Sevmem”, “Seni Seviyorum Adamım”, “Kötü Kedi Şerafettin”, “Dedemin Fişi”, “Babamın Ceketi” ve Cem Yılmaz’ın “Pek Yakında” filmlerinde izleyiciyle buluştu.
Ayşen Gruda, 2006 yılında Sadri Alışık Ödülleri’nde ve 2010’da Uluslararası Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu” ödülünü kazanmış, 2012’de İstanbul Film Festivali’nde “Onur Ödülü”, 2015’te ise “52. Uluslararası Antalya Film Festivali”nde “Yaşam Boyu Onur Ödülü” almıştır.
Usta sanatçı, 2017 yılında “Kırkından Sonra” adlı tiyatro oyununda, 2018 yılında ise “Sevgili Komşum” filminde rol aldı. Ayşen Gruda, 23 Ocak 2019’da 74 yaşında hayata veda etti ve cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.
“ÜNLÜ ÇOCUĞU OLMAK ZORLAYICI BİR DURUMDUR”
Ayşen Gruda’nın kızı Elvan Gruda, sanatçı çocuğu olmanın zorluklarını dile getirerek, “Olgunlaştıkça ve büyüdükçe çok gurur duyuyorsunuz ama küçükken ona duyulan sevgi ve ilgiyi paylaşmak zaman alıyor. Bir ünlü çocuğu olmak, karakterini ve kişiliğini oluşturma çabasındaki bir çocuk için zorlayıcı bir durumdur.” ifadelerini kullanmıştır.
Elvan Gruda, annesinin Yeşilçam’daki başarısının en önemli nedeninin samimiyet olduğunu vurgulayarak, “Türkiye’de her kesimden ailenin bir ferdi gibiydi. Annem sinemaya geçtiğinde çok tecrübeli bir tiyatro oyuncusuydu ve komedinin inceliklerini iyi biliyordu.” demiştir. Ayşen Gruda’nın titizliği, disiplinliliği ve sürekli kendini geliştirme çabası, kızı tarafından da takdir edilmiştir.
