Van’ın Gürpınar ilçe merkezine sadece 10 kilometre mesafede yer alan Çavuştepe Kalesi, tarihi Urartu dönemine ait önemli bir yapıdır. M.Ö. 764-734 yılları arasında 2’nci Sarduri tarafından inşa ettirilen bu kale, kurucusunun ismiyle anılarak ‘Sardurihinili’ olarak adlandırılmıştır. Bu tarihi kale, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden Prof. Dr. Arif Erzen tarafından 1961-1986 yılları arasında gerçekleştirilen kazılarla gün yüzüne çıkarılmıştır.
Çavuştepe Kalesi’nde 43 yıl boyunca kadrolu bekçilik yapan Mehmet Kuşman, 2005 yılında emekli olduktan sonra, son 19 yıldır bu tarihi alanda gönüllü olarak faaliyet göstermektedir. Bölgeyi ziyaret eden turistlere Urartu alfabesi ve kendi çalışmalarını tanıtan Kuşman, dünyada Urartuca’yı bilen nadir kişilerden biridir.
Kuşman, emekli olduktan sonra Çavuştepe Kalesi’ndeki kulübesinde yaptığı Urartuca yazılı tabletler ve kolyeleri satarak geçimini sağlamaktadır. ’22 Yılda 650 Urartuca Kelime Öğrendim’ başlığı altında, Kuşman’ın Urartuca öğrenme sürecini şu şekilde aktarmaktadır:
- Van Kalesi’ndeki kitabeleri not alarak başladım.
- İran ve Suriye’ye giderek Urartuca yazılı kitabeleri inceledim.
- Bu süreçte alfabeyi oluşturdum ve dili öğrenmeye başladım.
- Sonuç olarak, 22 yılda 650 kelime öğrendim.
Kuşman, emeklilik döneminde bekçilik maaşıyla 11 çocuğunu okuttuğunu ve şu anda taş levhalar üzerine Urartuca yazılar yazarak süs eşyası olarak sattığını belirtmektedir. “Öğrenmek İçin Kimse Bana Gelmedi” diyerek, bu alanda yaşadığı zorlukları da dile getirmektedir:
- Sağlığım elverdiği sürece bu işe devam edeceğim.
- Burada bir kazı evi inşa ediliyor; umarım kulübemi bozmazlar.
- Bir çocuğum bu konuyla ilgilendi, ancak o da iş yoğunluğundan dolayı ilgilenemiyor.
- Urartuca öğrenmek için sürekli araştırma yapmak gerekiyor.
- Benden sonra bu lisanın burada yok olacağından korkuyorum.
