COVID-19’un Ay’a Etkileri: İlginç Bir Araştırma
COVID-19 salgını, dünya genelinde birçok derin ve kalıcı sorun yaratmış durumda ve bu etkiler hâlâ hayatımızda hissediliyor. Yeni bir araştırmaya göre, bu salgının etkileri yalnızca Dünya ile sınırlı kalmamış; aynı zamanda Ay’ın yüzeyi bile dolaylı olarak bu karantina ve evde kalma emirlerinden etkilenmiş olabilir.
Salgının ilk zamanlarında, aşıların henüz geliştirilmediği bir dönemde, dünya genelindeki hükümetler, hastalığın yayılmasını durdurmak amacıyla sokağa çıkma yasakları uygulamaya koydu. Nisan 2020’nin başlarında, dünya nüfusunun yaklaşık yarısı, evde kalmaları yönünde uyarıldı veya bir tür sokağa çıkma yasağına tabi tutuldu. Bu büyük yaşam tarzı değişikliği, hem yaban hayatı hem de CO2 emisyonları üzerinde anında etkiler yarattı.
Ay’ın gece yüzey sıcaklıklarını inceleyen bir araştırma ekibi, bu durumun Ay’ı da dolaylı yoldan etkilemiş olabileceğini öne sürüyor. Ay, Dünya ile kütleçekimsel olarak kilitlenmiş bir yapıya sahiptir; yani kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı, Dünya etrafında yörüngede dönmesi için gereken zamanla eşittir. Bu yüzden Ay’ın her zaman Dünya’ya bakan tarafı aynı kalır. Ekip, yerel sıcaklık etkilerini minimize etmek için dikkatlice seçilmiş altı farklı noktanın yüzeyini inceledi.
Altı yıl boyunca NASA’nın PDS Geosciences Düğümündeki Diviner Azaltılmış Veri Kaydı incelendi ve ilginç bir anormallik tespit edildi. Araştırmanın sonuçlarına göre, “Ay’ın yakın tarafındaki altı farklı yerin gece yüzey sıcaklıkları, 2017-2023 döneminde analiz edildi. Önceki ve sonraki yıllardaki aynı dönemdeki değerlerle karşılaştırıldığında, sonuçlar Nisan-Mayıs 2020 döneminde, COVID-19 küresel karantinasının sıkı uygulandığı dönemde tüm yerlerde Ay’ın gece yüzey sıcaklıklarında anormal bir düşüş olduğunu göstermektedir.”
“Bu süre zarfında karasal radyasyonda önemli bir azalma gözlemlendiğinden, Ay yüzey sıcaklıklarındaki anormal düşüş, COVID-19 küresel karantina etkisiyle ilişkilendirilmektedir. […] Ay, muhtemelen COVID-19 karantinasının etkilerini yaşamış ve bu etki, o dönemde Ay’ın gece yüzey sıcaklıklarındaki anormal azalma olarak gözlemlenmiştir.”
Genel olarak, Ay gecesi sıcaklık farkı yaklaşık 8-10 Kelvin olarak ölçüldü. Ekip, meydana gelen sıcaklık farklarını güneş lekesi aktivitesi ile karşılaştırdı, fakat bu iki durum arasında herhangi bir ilişki bulamadı. Ekibin belirttiğine göre, bu sıcaklık düşüşünün asıl nedeni, Dünya’dan gelen radyasyon miktarının değişimiydi.
Ay, gece boyunca Dünya yüzeyinden yansıyan radyasyonu alır. Ancak insan faaliyetleri değiştikçe ve atmosferimize daha az kirletici madde girmeye başladıkça, bu durum bir domino etkisi yarattı ve Ay’a daha az radyasyon yansıdı. Bu nedenle, COVID-19 kısıtlamalarının, istemeden de olsa, Ay’ın yüzeyini kısa bir süreliğine daha soğuk hale getirdiği gözlemleniyor.
Bu çalışma, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters dergisinde yayınlanmıştır.
