Cuma Günü Ameliyatlarının Riskleri
Yakın zamanda bir ameliyat olmayı planlıyorsanız, ameliyat tarihinizi dikkatle seçmek isteyebilirsiniz. Yapılan bir araştırmaya göre, Cuma günü gerçekleştirilen cerrahi işlemler, diğer günlere kıyasla yüksek komplikasyon riski ve ölüm oranları ile ilişkilendiriliyor.
JAMA Network Open dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı bir çalışmaya göre, Cuma günü yapılan ameliyatlar, ölüm, tekrar hastaneye yatma ve çeşitli komplikasyonlar açısından yüzde 5 daha fazla risk taşıyor. Bu durum, özellikle isteğe bağlı cerrahilerde ve birçok cerrahi branşta belirgin bir şekilde ortaya çıkıyor. Araştırma, Kanada’nın Ontario bölgesinde 2007 – 2019 yılları arasında Pazartesi ve Cuma günleri gerçekleştirilen 25 farklı cerrahi prosedürü kapsamlı bir şekilde analiz etti ve yaklaşık 430.000 hastanın verilerini inceledi.
Bu devasa veri kümesi, doktorların deneyimi, yaşı gibi detayları ve hafta sonu etkisinin kısa (30 gün), orta (90 gün) ve uzun vadeli (1 yıl) sonuçlar üzerindeki etkilerini ele aldı. Çalışmanın sonuçları, Cuma gününün diğer günlere göre en riskli ameliyat günü olduğunu açıkça ortaya koydu.
Peki, bu kadar büyük bir farkın arkasında yatan nedenler nelerdir?
Araştırmacılar, bu duruma birkaç temel faktörün neden olduğunu belirtmektedir. İlk olarak, hafta sonu yaklaşırken hastanelerdeki klinik personel sayısında ciddi bir azalma yaşanabiliyor; özellikle ABD’de bu durum belirgin bir hal alıyor. Personel eksikliği, komplikasyonların erken tespit edilip müdahale edilmesini zorlaştırmaktadır.
Ayrıca, Cuma günleri ameliyat yapan daha az deneyimli, kıdemsiz cerrahların bulunma ihtimali de artmaktadır. Kıdemli meslektaşlara erişim ve danışma olasılığı da hafta sonuna yaklaşıldıkça azalıyor. Bu durum, ameliyat sonrası bakımda kritik sorunlara yol açabilmektedir. Hafta sonunda genellikle daha az kaynak, test ve müdahale seçeneği mevcut. Aynı zamanda, hastaların Cumartesi veya Pazar günü taburcu edilme olasılığı da düşmektedir.
Araştırmacılara göre, yetersiz kadro, yorulmuş personel ve kaynak eksikliği gibi birçok faktör bir araya geldiğinde, komplikasyon riskinin artması kaçınılmaz hale geliyor. Çalışmanın yazarları, bu bulguların cerrahi planlama süreçlerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. “Sağlık sistemleri, ameliyatın günü ne olursa olsun tüm hastalar için mükemmel bir bakım sağlanmasını garanti etmelidir” şeklinde bir ifade kullanıyorlar.
Bu çalışma JAMA Network Open’da yayımlandı.
