Event Horizon Teleskobu’ndan Yeni Gelişmeler
Event Horizon Teleskobu (EHT), son birkaç yıl içerisinde iki süper kütleli kara deliğin gölgelerinin ilk görüntülerini elde ederek astronomi tarihinde önemli bir yer edindi. Görüntüler, bulanık bir turuncu parıltı şeklinde görünse de, bu başarı oldukça teknik bir zaferdir; zira bu tür görüntüleri elde etmek için gezegenin dört bir yanındaki teleskopların bir araya getirilmesi gerekiyordu. Şimdi, EHT ekibi çözünürlüğü artırma konusunda önemli bir adım atmış gibi görünüyor.
Atacama Büyük Milimetre/Milimetre-altı Dizisi (ALMA) de dahil olmak üzere, İspanya, Hawai ve Şili’deki teleskopları bir araya getiren ekip, evrendeki sinyalleri 345 GHz frekansında ölçmeyi başardı. Bu gelişme, süper kütleli kara delik görüntülerinin hassasiyetini en az yüzde 50 oranında artırabileceklerine olan inançlarını pekiştiriyor.
NASA’nın Jet İtiş Gücü Laboratuvarı’ndan makalenin eş yazarı Alexander Raymond, bu konudaki düşüncelerini paylaşarak, “EHT ile 230 GHz’de radyo dalgalarını tespit ederek kara deliklerin ilk görüntülerini elde ettik, ancak bu görüntülerdeki kara deliğin yerçekiminde bükülen ışığın oluşturduğu parlak halka hala bulanık görünüyordu. Çünkü görüntüleri ne kadar keskin yapabileceğimizin mutlak sınırları içindeydik” dedi. Raymond, “345 GHz’de elde edeceğimiz görüntüler daha keskin ve ayrıntılı olacak, bu da muhtemelen daha önce tahmin edilen ve belki de tahmin edilmemiş yeni özelliklerin ortaya çıkmasına yol açacaktır” diye ekledi.
Bu yeni yaklaşım ile henüz bir görüntü elde edilememiş olsa da, ekip, düzgün bir sonuç elde etmek için gereken araçların sınırlı olduğunu belirtiyor. Detayları, 19 mikrosaniye arayla ölçebildiklerini kaydeden ekip, bu da Ay’ın yüzeyinde bir madeni paradan biraz daha büyük bir nesneyi görme yeteneği sağlıyor. Bu tür bir keşif o kadar heyecan verici ki, ekip bunun yeni keşiflere kapı aralayacağından emin.
Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi (CfA) ve Smithsoniana Gözlemevi (SAO) astrofizikçisi ve EHT’nin Kurucu Direktörü olan makalenin eş yazarı Sheperd “Shep” Doeleman, “Bunun neden büyük bir buluş olduğunu anlamak için, siyah beyaz fotoğraflardan renkli fotoğraflara geçtiğinizde elde ettiğiniz ekstra ayrıntı patlamasını düşünün” şeklinde ifade etti. Doeleman, “Bu yeni ‘renkli görüş’, Einstein’ın kütleçekiminin etkilerini, kara delikleri besleyen ve galaktik mesafeler boyunca akan güçlü jetleri fırlatan sıcak gaz ve manyetik alanlardan ayırmamızı sağlıyor” diye ekledi.
Bu çalışma ile ilgili makale, The Astronomical Journal dergisinde yayınlanmıştır.
