Everest Dağı, çevresindeki Himalaya zirvelerinden yaklaşık 304 metre daha yüksekliği ile dikkat çekiyor. Bu yükseklik farkının zamanla giderek artması, bilim insanlarının ilgisini çekmiş durumda. Yakın zamanda yapılan bir araştırma, bu dikkate değer farkın nedenlerini açıklamaya yönelik önemli bulgular sunuyor.
Yeni bir çalışmaya göre, Everest’in etrafındaki toprak aşınıyor ve bu süreç, dağın yukarı doğru itilmesine yol açıyor. Nature Geoscience dergisinde birkaç gün önce yayımlanan bir araştırma, Everest Dağı’nın her yıl 2 mm kadar büyüdüğünü ortaya koyuyor. Dağın 8.849 metrelik zirvesinin son 89.000 yıl içerisinde 15 ile 50 metre arasında yükseldiği belirtiliyor.
Çalışmanın ortak yazarlarından biri olan Adam Smith, University College London’da yaptığı açıklamada, “Everest Dağı, efsanevi ve mitolojik dağlar arasında öne çıkan bir konuma sahiptir ve hala büyümeye devam etmektedirAraştırmamız, çevredeki nehir sisteminin derinleşmesi ile birlikte malzeme kaybının dağın daha da yukarı çıkmasına neden olduğunu göstermektedir
Everest’in doğusunda bulunan Arun Nehri, daha sonra Kosi Nehri sistemiyle birleşiyor. On binlerce yıl boyunca, Arun Nehri, kıyılarını aşındırarak tortuları aşağıya doğru taşıdı. Çalışmanın diğer ortak yazarlarından Jin-Gen Dai, Çin Jeoloji Bilimleri Üniversitesi’nde, “Arun Nehri, yukarı akıntıda düz bir vadi boyunca yüksek irtifada doğuya doğru akıyor. Daha sonra aniden güneye dönerek Kosi Nehri haline geliyor; bu süreçte yükseklik azalıyor ve eğim artıyoristikrarsız bir durumu işaret ettiğini ve muhtemelen Everest’in aşırı yüksekliği ile ilişkili olduğunu” vurguluyor.
Son yıllarda GPS ölçümleri, dağın büyümesinin uzun vadeli eğilimden daha fazla olduğunu ortaya koyuyor. Araştırma ekibi, Everest’in büyümesini izlemek için geliştirdikleri sayısal model ile yaklaşık 89.000 yıl önce Arun Nehri’nin Kosi Nehri ağıyla birleştiği sonucuna vardı. Bu birleşme, ikinci ağın daha fazla su almasına ve böylece nehir kıyılarında meydana gelen erozyon miktarının artmasına neden oldu; bu durum dağların yükselmesini hızlandırdı.
Bu fenomen sadece Everest ile sınırlı değil. Araştırmacılara göre, yükselme Lhotse ve Makalu gibi dünyanın dördüncü ve beşinci en yüksek zirvelerinde de gözlemleniyor. Üç zirvedeki yükselme oranları benzerlik gösterse de, Arun Nehri’ne en yakın olan Makalu’da bu yükselme biraz daha fazla gözlemleniyor.
