55 Yıl Sonra Gizemli Bir Yörünge Değişimi
55 yıl önce fırlatılan bir askeri uzay aracı, görünüşe göre zaman içerisinde yörüngesinden çıkarıldı. Ancak bu değişikliğin arkasında kimin veya neden olduğuna dair henüz hiçbir bilgi mevcut değil.
Afrika’nın doğu kıyısının üzerinde yörüngeye yerleştirilen bir askeri iletişim uydusu olan Skynet-1A, 1969 yılında İngiltere tarafından, İngiliz silahlı kuvvetlerine veri iletmek amacıyla fırlatıldı. Bu uydu, faaliyete geçtikten yaklaşık 18 ay sonra donanım sorunları nedeniyle işlevini yitirdi. Şu anda ise uzaydaki en eski İngiliz uzay aracı olarak Dünya yörüngesinde serbest bir şekilde dönmeye devam ediyor.
Dünya’nın yörüngesinde, uzay çöpü olarak adlandırılan pek çok uydu bulunmakta. Bu uyduların, diğer uyduların işleyişini veya yeryüzündeki yerleşim alanlarını etkilememesi için düzenli olarak kontrol edilmesi gerekmektedir. 1970’lerde bu uydu, 40 Doğu boylamındaki sabit bir yörüngede yakından takip ediliyordu ve hizmet dışı bırakıldığında da aynı yörüngede kalmıştı. Ancak bu tür yörüngeler, Güneş, Dünya ve Ay’ın kütle çekimi etkilerinin değişkenliği nedeniyle zamanla değişiklikler yaşayabiliyor.
Skynet-1A’yı Yörüngesinden Kim Çıkardı?
Uzay sistemi mühendisi Dr. Stuart Eves, Uzayda Sürdürülebilirlik Küresel Ağı için yazdığı blog yazısında, “Skynet-1A, 40 Doğu civarındaki operasyonel konumunda arızalansaydı, şimdi 75 Doğu’nun her iki tarafında +/- 35 derece aralığında salınımda olmasını beklerdik” ifadelerini kullandı. Devamında ise, “Ancak şu anda orada değil. İngiltere Siciline göre, Skynet-1A şu anda 105 Batı’daki başka bir yörüngede, diğer bir uyduya çok yakın bir konumda ve yalnızca birkaç derece salınımda.” şeklinde ekledi.
Uzay aracı, mevcut yörüngesi hakkında bildiklerimize göre olması gereken yerden oldukça uzak. Şu anda Amerika’nın yaklaşık 36.000 kilometre üzerinde bulunuyor. Yani, aradan geçen yıllarda bir noktada uydu muhtemelen hareket ettirildi; fakat bu hareketin ne zaman, neden veya kim tarafından gerçekleştirildiği konusunda kimse kesin bir bilgiye sahip değil gibi görünüyor. Özellikle 1970’lerin ortalarında bu uydu ile ilgili takip işlemleri düzensizdi ve o dönemde ne olduğuna dair herhangi bir kayıt yapıldıysa, bu kayıtlar artık kaybolmuş durumda.
Skynet-1A, İngiltere’nin ilk uydusu olmasına rağmen, ABD tarafından inşa edildi ve kısmen ortak olarak işletildi. Her iki ülke de uyduya komutlar gönderebiliyor ve bu komutlarla uyduyu kontrol edebiliyordu. Uydunun konum değişikliğine kimin ve neden sebep olduğu şu anda sadece ilgi çekici bir gizem olarak kalıyor; ancak bu durum gelecekte daha önemli bir hal alabilir. Mevcut yörüngesinde, uydu, yer sabit yörüngesindeki diğer yakın uydular için potansiyel sorunlar yaratabilir. Eğer başka bir uyduyla çarpışırsa, uydunun iticilerini ateşleme emrini kimin verdiği sorusu, hasardan hangi ülkenin sorumlu tutulacağına dair büyük bir tartışma yaratabilir.
