Harry Bellet’ten Bedri Baykam’ın Paris’teki ‘Demoiselles Revisited’ Sergisine Dair Derin Bir Değerlendirme
Fransız sanat eleştirmeni Harry Bellet, ünlü sanatçı ve çağdaş sanatın önde gelen isimlerinden Bedri Baykam’ın Paris’teki Galerie S/Beaubourg’da açılan yeni sergisi hakkında kapsamlı ve dikkat çekici bir inceleme kaleme aldı. Yazı, 17 Haziran 2025 tarihli Le Monde gazetesinin baskısında yayımlandı ve sanat dünyasında geniş yankı uyandırdı.
Le Monde’daki makale, sergideki eserlerin özetini yaparken, “Galerie S/Beaubourg, kendine has ve muhalif duruşuyla tanınan, ‘çok şapkalı’ ve çok yönlü sanatçı Bedri Baykam’ın yeni çalışmalarını sergiliyor” başlığıyla dikkat çekti. Ayrıca, sanatçının üretim anlayışındaki çeşitlilik ve özgünlüğüne vurgu yapıldı.
“Birden Fazla Yaşamın İfadesi Gibi”
Harry Bellet, Baykam’ın farklı teknikleri aynı anda kullanmasına özellikle dikkat çekti. Lentiküler teknolojiden, geleneksel resim sanatı tekniklerine kadar çeşitli yöntemleri harmanlayan sanatçının bu yaklaşımını, “sanki birçok yaşamı deneyimlemiş, farklı kimlikleri ve tarzları bir araya getirmiş biri” olarak tanımladı. Yazı boyunca, Baykam’ın çocukluk yıllarında “harika çocuk” olarak tanınması, tenis şampiyonlukları, 32 kitabının olması ve özellikle sanatçıların Batı merkezli sistemde dışlanmasına karşı kaleme aldığı “Maymunların Resim Yapma Hakkı” (1994) adlı kitabındaki görüşleri detaylandırıldı.
Bellet, bu farklı yaşam öykülerinin ve düşünce dünyasının, Baykam’ın 2024 Venedik Bienali’ne hazırladığı “Sanat Tarihi Haritası” adlı çalışmasına da yansıdığını belirtti. Bu çalışma, sanatçının çeşitli yaşamları ve deneyimleriyle şekillenen vizyonunu ortaya koyuyor.
Pablo Picasso’dan İstanbul’a ve Paris’e Uzanan Semboller
Makalenin önemli noktalarından biri, Baykam’ın sergide ele aldığı Pablo Picasso’nun ikonik “Avignon’lu Kadınlar” (1907) tablosunun, Barcelona’daki bir randevu evinden esinlendiğine dair detaylar oldu. Ayrıca, sanatçının İstanbul’daki tarihi “Varol” isimli randevu evine ve Paris’in meşhur Madame Claude mekanına yaptığı göndermeler, yazıya mizahi ve eleştirel bir hava kattı.
Bu göndermeler, sanatçının sanat ve yaşamın iç içe geçtiği, tarih ve güncel olaylara değinen yaratıcı dilinin örnekleri olarak öne çıktı.
Siyasi Kimlik, Kişisel Tarih ve Güncel Siyasi Çalkantılar
Bellet, Baykam’ın yalnızca bir sanatçı kimliğiyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda UNESCO’ya bağlı Uluslararası Sanat Derneği’nin Dünya Başkanı olarak 7 yıl boyunca görev yaptığına değindi. Ayrıca, İstanbul’da kurduğu Piramid Sanat, Fenerbahçe taraftarlığı, Cumhuriyet gazetesi yazarlığı ve CHP üyeliği gibi çeşitli yönleriyle de tanındığını vurguladı.
Sanatçının ailesinden gelen CHP kimliğinin, bugün onu parti lideri Özgür Özel ve hapisteki Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu ile yakınlaştırdığını ekledi. Bu siyasi bağlar, Baykam’ın yaşamındaki önemli dönüm noktalarını ve siyasi duruşunu yansıtan unsurlar olarak anlatıldı.
Bellet, ayrıca, Baykam’ın 2011 yılında uğradığı bıçaklı saldırıya da değindi. Sanatçının, Mehmet Aksoy’un “İnsanlık Anıtı”nın yıkımına karşı yapılan bir toplantı sonrası saldırıya uğradığını ve mucizevi biçimde hayatta kaldığını belirtti. Bu olayın, Muammer Aksoy, Uğur Mumcu ve Ahmet Taner Kışlalı gibi aydınların benzer saldırılar sonucu hayatını kaybettiği olaylar zincirine bağlandı.
Son olarak, Baykam’ın Amerika’dan dönüşünün ardından Türkiye’de yükselen siyasi İslam eğilimlerini fark ettiğini ve ülkesine dair hayalini, “Camiler ve cezaevleri yerine, müzelerle dolu, hukuk devleti ilkesine dayalı bir Türkiye” şeklinde ifade ettiğini belirterek yazısını tamamladı.
Sergi ve Ziyaret Bilgileri
Sergi, 28 Haziran Cumartesi gününe kadar ziyaretçilere açık olacak. Sanatseverler, Baykam’ın çok yönlü ve özgün eserlerini yakından görme fırsatı yakalayabilirler.
