Binlerce yıldır ayakta kalan kaya anıtlarının neden tahrip edildiğini ve gerekli önlemlerin neden alınmadığını sorgulayan arkeologlar, Kültür Bakanlığı’nın sorumluluklarını yerine getirmediğini vurguluyor. Arkeologlar Derneği Başkanı Bülent Türkmen, kültürel miras alanlarının hızla imara ve rant odaklarına açıldığını, maden şirketlerine peşkeş çekildiğini ifade ederek bu durumun her geçen gün arttığını belirtiyor.
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI SORUMLULUĞUNU YERİNE GETİRMELİ ifadesiyle sesini duyuran Türkmen, ülke genelinde koruma bilincinin zayıf olduğunu, mevcut eğitimlerde miras konusuna yeterince yer verilmediğini ve koruma önlemlerinin uygulanmadığını savunuyor. Mevzuatın sürekli değişmesiyle miras alanlarının bozulmaya devam ettiğini, otoyollar ve yatırımlar için risk altında kaldığını vurguluyor.
İçlerinden bazı anıtlar üzerinden anlatılan tahribatlar sadece definecilik veya vandallık kaynaklı değildir; asıl mesele, koruma politikalarının yetersizliğidir. Türkiye’nin arkeolojik zenginliği, “altın çağ” olarak gördüğü şeyin aksine, bazı uzmanlara göre “talan çağını” yaşamaktadır. Bu nedenle yetkili kurumların, özellikle Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın, gerekli adımları atması, koruma tedbirlerini hayata geçmesi zorunludur.
AKKALE KAYA MEZARI adlı örnek üzerinden de tahribatın boyutu gözler önüne seriliyor. Nezih Başgelen’in izleme platformu kapsamında aktardığına göre Konya-Bozkır arasındaki Yelbeyi Kaya Mezarı, antik İsauria bölgesinde yer alır ve 19. yüzyıldan günümüze kadar kayıt altına alınmıştır. Capalı ve alt katında kapılar bulunan iki katlı cepheye sahip olan bu eser, kabartmalarla bezeli yaşam sahneleriyle ön plana çıkar. Ancak definecilerin zararına uğramış olan bu kaya mezarı da tahribata maruz kalmıştır.
Bu örnekler, yalnızca arkeolojik değerlerin kaybı anlamına gelmiyor; aynı zamanda toplumsal hafızanın zayıflaması, kültürel mirasın korunmasına yönelik farkındalık eksikliği ve mevcut koruma mekanizmalarının yetersizliği olarak da ortaya çıkıyor. Sorumluluk sahibi kurumların, milletiyle birleşerek mirası koruma adına somut adımlar atması elzemdir.
