Bilim insanları, Mars’ın güney yarımküresinde uzun süredir su izine rastlanmadığı düşünülen bölgedeki şaşırtıcı keşifleriyle dikkat çekiyor. Araştırmacılar, özellikle Noachis Terra adı verilen bölgedeki yüzeyde, yaklaşık 16.000 kilometre uzunluğunda eski nehir yataklarının izlerini belirledi. Bu bulgu, Mars’ın geçmiş iklim koşullarına dair yeni ve önemli ipuçları sağlıyor. Daha önce bu bölgenin kuru ve kuru kalmış bir alan olduğu düşünülürken, şimdi ortaya çıkan bu kanıtlar, gezegenin zaman zaman suyla dolu ve hareket halinde olduğunu gösteriyor.
Bu keşif, NASA’nın yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri kullanılarak gerçekleştirildi. Elde edilen veriler, Avustralya’nın yüzölçümünden daha geniş bir alanı kapsamaktadır ve bölgede zamanla akmış suyun bıraktığı kıvrımlı ve sırt benzeri yüzey şekillerini ortaya çıkardı. Bu yapılar, genellikle “fluvial sinuous ridges” olarak adlandırılır ve eski nehirlerin tortularını, zamanla çevresindeki daha yumuşak yüzeylerin aşınmasıyla yüzeye çıkmış izlerdir. Bu yapılar, birkaç yüz metre genişliğinde ve birkaç kilometre uzunluğunda olabildiği gibi, daha büyük ve etkileyici görünümlere de sahip olabilirler.
Çalışmayı yürüten araştırmacılardan Adam Losekoot ise bu keşfin kendileri için oldukça sürpriz olduğunu vurgulayarak, “Bu bölgede suyun varlığına dair hiçbir beklentimiz yoktu. Ama yaptığımız detaylı incelemeler sonucunda, bölgenin genelinde suyun oldukça yaygın olduğunu ve sadece birkaç küçük akış değil, geniş çaplı nehir ağlarının var olduğunu fark ettik.” diye belirtiyor. Losekoot’a göre, bu kadar geniş ve karmaşık bir nehir sistemi, bölgedeki iklim koşullarının, yoğun yağış veya kar yağışına uygun olduğunu gösteriyor. Uydulardan alınan görüntülerde, iki büyük nehrin bir kraterin içine aktığı ve bu kraterleri doldurup diğer taraftan taşmaya devam ettiği net bir şekilde gözlemleniyor. Bu durum, söz konusu su akışlarının sadece geçici değil, muhtemelen kalıcı ve uzun süreli olduğunu da düşündürüyor.
Mars’ın Geçmişine Dair Yeni İpuçları
Yapılan analizler, tespit edilen nehir izlerinin yaklaşık 3,7 milyar yıl öncesine ait olduğunu ve bu dönemde Mars’ın oldukça sıcak ve nemli bir iklime sahip olduğunu gösteriyor. Bu, gezegenin yüzeyinde yalnızca kuru topraklar veya kuru nehir yatakları değil, aynı zamanda büyük su kütlelerinin ve göllerin de var olabileceğine işaret ediyor. Zamanla Mars’ın manyetik alanının zayıflamasıyla atmosferi incelmiş ve yüzeydeki suyun buharlaşarak uzaya karışmasına neden olmuştur. Ancak, bu süreçten önce, yüzeydeki bazı bölgelerde büyük ve kalıcı su rezervleri bulunmuş olabilir. Son araştırmalar, Mars yüzeyinin derinliklerinde saklı kalmış muhtemel büyük su rezervuarlarına dair yeni bilgiler de sunuyor, bu da gezegenin iklim geçmişi ve suyun dağılımı hakkında yeni soruları gündeme getiriyor.
