Göklerin Gizemi: Mavi Jet Perileri
Bazı fırtınalı havalarda, bulutların üzerinden uzaya doğru fırlayan yıldırımlar gözlemlenebiliyor. Nadir olan bu hava olayı, bilimsel literatürde “mavi jet perisi” olarak adlandırılıyor. Ancak bu etkileyici doğa olayını yakalayıp belgelemek, oldukça zorlu bir süreç. NASA, geçmiş yıllarda, bu gök olayını belgelemek amacıyla fırtına bulutlarının üzerinde uçan uçaklarla kayıt yapmaya çalışmış ve sonuçta az da olsa fotoğraf yakalamayı başarmıştı.
Son zamanlarda, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki bir astronot, bu sıra dışı olayın görüntüsünü olağanüstü bir netlikte kaydetmeyi başardı. Astronot ve astrofotoğrafçı Don Pettit, meslektaşı Butch Wilmore‘un ISS’de beklenmedik derecede uzun süre kaldığı süre boyunca çektiği bir fotoğrafı Reddit’te paylaştı. Pettit, paylaşımında şu ifadeleri kullandı: “İşte mürettebat arkadaşım Butch Wilmore tarafından zaman atlamalı bir dizide fotoğraflanan mavi bir jet-sprite.“
Pettit’in de belirttiği gibi, bu fenomen henüz tam anlamıyla anlaşılamamış bir doğa olayıdır. Bulutlardan uzaya doğru 80-100 km kadar yükselen bir ışın hüzmesi veya yıldırımın etkisiyle mavi jetler ve kırmızı cinler, yüzyıllardır hem yerdeki güvenilir tanıklar hem de havadaki pilotlar tarafından gözlemlenmektedir.
Mavi Jet Fenomeni Nedir?
Mavi jet fenomeni ile ilgili açıklamalara göre, bazen gök gürültülü fırtına bulutlarının tepesinden büyük hızlarla yukarı doğru yayılan mavi veya yeşil ışık sütunları meydana geliyor. Daha önce bu ışıkların varlığı sadece bir söylenti olarak kabul edilse de, bilim insanları tarafından birkaç fotoğrafı ve görüntüsü yakalandıktan sonra artık gerçek oldukları bilinmektedir. Ancak bu ışıkların neden ve nasıl oluştuğu hala tam olarak anlaşılamamıştır.
Bu fenomen, tamamen rastlantısal bir şekilde, saniyeler içinde oluşup kaybolma özelliğine sahiptir. Bilim insanlarının bu olayları ölçmek için doğru anda ve doğru yerde olma şansı oldukça kısıtlıdır. Hakkında bildiğimiz tek detay ise, normal yıldırım düşmeleri gibi, sprite’lar bulutlar içinde bir elektrik yükü birikiminin ardından meydana gelir, ancak aşağı doğru değil, yukarı yönelirler.
Sonuç olarak, mavi jetler ve diğer benzeri doğa olayları, gökyüzünün gizemini daha da derinleştirirken, bilim insanları için keşfedilmeyi bekleyen birçok soru bırakmaktadır.
