Nasa, Japonya’nın SLIM Ay Aracı ile Önemli Bir Teknolojik Test Gerçekleştirdi
Nasa, Japonya’nın Ay’a iniş yapabilen SLIM (Smart Lander for Investigating Moon) aracına yörüngeden lazer ateşleyerek önemli bir teknolojik testi başarıyla tamamladı. Ancak bu test sırasında, uzay aracının beklenmedik bir şekilde yan yatması bazı zorluklara yol açtı.
Ay’da GPS sisteminin yokluğu, iniş yapacak uzay araçlarının konumlarını belirlemek için genellikle yörünge gözlemlerine güvenmeyi gerektirir. Bu süreci kolaylaştırmak amacıyla Nasa, konumunu bildirmek için enerjiye ihtiyaç duymayan yenilikçi bir cihaz geliştirdi. Bu cihaz, bir iniş aracına entegre edildiğinde, Nasa’nın Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) aracından gelen lazer ışınını yansıtarak çalışmaktadır. Bu yöntem, daha önce Hindistan’ın Vikram uzay aracında başarılı bir şekilde test edilmişti ve şimdi SLIM üzerinde de etkili olduğu kanıtlandı.
Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) tarafından geliştirilen SLIM ve Hindistan Uzay Araştırma Örgütü (ISRO) tarafından geliştirilen Vikram, ülkelerini sırasıyla Ay’a iniş yapan dördüncü ve beşinci ülkeler haline getiren önemli birer başarıya imza attı. Her iki iniş aracı da Nasa’nın Lazer Retroreflektör Dizilerini taşıyarak bu yeni teknolojiyi test etme fırsatına sahip oldu.
SLIM üzerindeki retroreflektör, yaklaşık bir kurabiye büyüklüğünde ve 5 santimetre çapında kompakt bir cihazdır. Bu cihaz, sekiz köşe prizmasından oluşan bir yapı ile birlikte, çeşitli açılardan gelen lazer ışığını yansıtma yeteneğine sahiptir. LRO’nun lazer altimetresi, retroreflektörü hedef alabilmekte ve yansıyan ışığı algılayabilmektedir. JAXA ile iş birliği çerçevesinde Nasa’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde SLIM’in retroreflektörünü geliştiren ekibin lideri Xiaoli Sun, “LRO’nun altimetresi bu tür bir uygulama için tasarlanmamıştı, bu nedenle Ay yüzeyindeki küçük bir retroreflektörü belirleme şansı oldukça düşüktü” şeklinde açıklamada bulundu.
SLIM’in yan yatması, sinyal alımını daha da zorlaştırdı. Sekiz başarısız denemenin ardından, dokuzuncu ve onuncu denemeler nihayet başarılı bir ping sağladı. Vikram uzay aracının da birden fazla deneme yapması gerekti, ancak SLIM‘in yerini belirleyebilmek için iniş aracının tam konumunun bilinmesi gerekiyordu. Bu süreç, sinyalin SLIM‘den geldiğini doğrulamaya yardımcı oldu.
Bu sistemin, şartların ideal olmaması durumunda bile başarılı olabilmesi oldukça umut verici bir gelişmedir. Gelecekte, retroreflektörlü konumlandırma sistemlerinin muhtemelen bu görev için özel olarak tasarlanmış bir yörünge ortağını içereceği öngörülmektedir. Başlangıçta bu amaca yönelik olmayan LRO altimetresinin, yana bakan bir retroreflektörle bile sonuç elde edebilmesi, bu cihazların sağlamlığını gözler önüne sermektedir. Sun, “LRO ekibinin gökyüzü yerine yana bakan bir retroreflektöre ulaşması, bu küçük cihazların son derece dayanıklı olduğunu gösteriyor” dedi ve ekledi: “Bu sistem, gelecekteki insanlı ve insansız görevler için büyük bir potansiyel barındırıyor ve mevcut Ay yüzeyinde bulunan diğer uzay araçları ya da nesnelerin yakınlarına hassas inişlere olanak tanıyor.“
