Reşadiye (Datça) Yarımadası ve Knidos Antik Kenti
Ege Denizi ile Akdeniz arasında doğu-batı yönünde uzanan, 70 km uzunluğuyla doğal bir sınır oluşturan Reşadiye (Datça) Yarımadası’nın en uç noktasında bulunan Knidos antik kenti, stratejik konumu, çifte limanı ve zengin arkeolojik kalıntılarıyla tarih boyunca önemli bir yerleşim yeri olmuştur. Ancak, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu onayı ile gerçekleştirilmesi planlanan “Knidos Örenyeri çevre düzenleme ve ziyaretçi karşılama merkezi yapımı” projesinin kapsamında yer alan otopark yapımı, kamuoyunda tartışmalara yol açmıştır. Otopark alanının, antik kentin sınırları içerisinde yer alması ise tepkileri artırmaktadır.
‘KNİDOS’A OLUMSUZ ETKİSİ OLACAĞI AŞİKAR’
Arkeologlar Derneği Genel Başkanı Bülent Türkmen, bu tür projelerin genellikle turizm odaklı olduğunu vurguluyor. Türkmen, “Antik kentler ören yeri statüsüne alındığında, karşılama merkezi ve dolayısıyla otopark ihtiyacı ortaya çıkıyor. Ancak, böyle bir projenin nerede ve nasıl uygulanacağı asıl sorun. Bu ihtiyaç, ziyaretçi yoğunluğundan kaynaklanıyor. Bu durum, büyük araçların buraya gireceği anlamına geliyor. Yoğun araç trafiği, otopark olarak planlanan alanın sıfır konumundaki Knidos antik kentinin duvarları üzerinde olumsuz bir etki yaratacağı aşikârdır. Bu nedenle otoparkın ören yerinin dışına yapılması, buradan daha hafif araçlarla ya da deniz yoluyla transfer yapılması, ören yerinde oluşabilecek olumsuz etkileri azaltacaktır. Ne yazık ki bu tür projeler sadece turizm odaklı düşünülerek hayata geçirilmeye çalışılıyor. Oysa öncelik, oradaki kültürel mirasın korunması olmalıdır” diye açıklama yapıyor.
KNİDOS 2024 ÇALIŞMALARI VE YENİ BULUNTULAR
Knidos antik kentinde, yakın zamanda yapılan kazı çalışmalarında birçok değerli buluntu gün yüzüne çıkmıştır. Selçuk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Knidos Kazı ve Restorasyon Başkanı Prof. Dr. Ertekin Doksanaltı’dan aldığımız bilgilere göre, kazılar bu yıl da hız kesmeden devam etmekte ve kentin meclis binasında kazı çalışmalarının bu yıl içerisinde tamamlanması hedeflenmektedir.
B Kilisesi
Knidos’ta bulunan yedi kiliseden biri ve en büyüğü olan B Kilisesi, 2024 yılında yapılan kazı çalışmaları sonucunda tamamen açığa çıkarılmıştır. Koruma, onarım ve anastylosis çalışmaları neticesinde B Kilisesi, bugün Knidos’ta gezilebilen önemli anıtlardan biri haline gelmiştir. Kilise ve çevresinde tespit edilen Arapça grafitiler, Emeviler tarafından gerçekleştirilen II. İstanbul Kuşatması sırasında veya sonrasında buraya gelen Arap askerlerinin burada bulunduğuna işaret etmektedir. Bu buluntular, İslam fetihlerine dair en kesin arkeolojik veriler arasında yer almakta ve Knidos’ta 50’ye yakın yeni yazıt ile İstanbul fetih seferlerine katılan boylar, kabileler ve komutanların isimleri ile tarihlere ulaşılmıştır.
Propylon
Anıtsal Propylon, Knidos’un en önemli tanrılarından biri olan Apollon Karneios’a adanmış kutsal alanın doğusuna yerleştirilmiştir. Kentin en önemli iki caddesi olan Liman Caddesi ile doğu-batı yönlü Ana Cadde’nin kesişim noktasında inşa edilen Propylon, hiç şüphesiz kentin en önemli dini bayramlarından biri olan Karnelia şenliklerine ev sahipliği yapmıştır.
Symmachos Heroonu
Dionysos Stoası’nda yer alan Symmachos heroonu, Knidos’un iyi korunmuş anıtlarından biridir. Stoada bulunan yazıtlar, Roma İmparatoru Hadrian Dönemi’nde Stoa yapısında gerçekleştirilen kapsamlı yenileme ve onarım çalışmalarının, Knidos’un önemli ailelerinden birine mensup Symmachos’un sponsorluğunda yapıldığını göstermektedir. Kente yapılan bu cömert hizmetin ardından Knidoslular, Symmachos’a olan minnettarlıklarını göstermek amacıyla Stoa’nın bir odasını ona adamışlardır.
