Sanat ve Siyaset Üzerine Düşünceler
Ediz Hun, Levent Üzümcü, Aydan Şener ve Yücel Erten, Cumhuriyet’e verdikleri röportajda sanat ve siyaset arasındaki ilişkiye dair önemli görüşlerini paylaştılar.
Ediz Hun: “İlyas Bey, Yeşilçam döneminin önemli simalarından biri olarak, sinema dünyasında iz bırakan bir oyuncuydu. Kendisiyle hiç tanışmamış olmama rağmen, aynı mesleği icra ettiğimiz için bir bağ hissetmiyorum. Sinema, 20’nci yüzyılın en etkili görsel sanatlarından biri olarak kabul edilir. Ancak benim görüşüm, sinema sanatının siyasetten uzak kalması gerektiğidir. Sanat, herkesin benimseyip sevebileceği evrensel bir değere sahiptir. Sanatı siyasetin malzemesi haline getirmek ne kadar doğru? Bunu değerlendirmek sizin takdirinize kalmış. Biz bunlarla uğraşmak yerine, aziz Ata’mızın çizdiği bilim ve akıl yolunda ilerlemeyi seçmeliyiz.”
Levent Üzümcü: “Sanat, özünde özgürlük barındırmalıdır. Sanatta işlenecek konu veya tema, hiçbir kişinin kontrolüne ve denetimine tabi olmamalıdır. Bu tür bir girişimde bulunan memurlar, görevlerini kötüye kullanma suçu işlemiş olurlar. Küçük iktidar alanlarını kaybetmekten korkmayan, onurlu ve dürüst bir çalışma ortamında görev yapabilecek tüm memurlara böyle bir dilek sunuyorum.”
Aydan Şener: “Sanatta yasak olmamalıdır. Her birey düşüncelerini özgürce ifade etme hakkına sahip olmalı ve bunu sanata yansıtabilmelidir. Sanat, sınırlamalara değil, tam tersine özgürlüğe dayanır. Bu nedenle, herhangi bir yasak kabul edilemez.”
Yücel Erten: “Sanatta sansür ve yasaklama, bir katili oynayan oyuncuyu katil gibi görmekten farksızdır. Bu, aşamadığımız bir anlayış eksikliğini gösteriyor. Kabuk demokrasi, Aydınlanma’dan oldukça uzak bir dayatma biçimidir. Sanat, hukukun, adaletin, ekonominin ve eğitimin iflasa sürüklendiği bir ortamda elbette ki sözünü söyleyecek, eleştirisini ve itirazını dile getirecektir. Bir gün mutlaka, ama bunun ne zaman olacağını kestiremiyorum, üzgünüm.”
‘Yasak Faşizmdir’
Sanatçılar Girişimi ve DİSK’e bağlı Sinema Emekçileri Sendikası (SİNE-SEN) sosyal medya platformu X’ten bir açıklama yayımladı. Sanatçılar Girişimi adına Orhan Aydın, “Tüm sanat yaratıcılarını ve sanat meslek örgütlerini, ‘Oy’una Geldik’ filminin Kültür Bakanlığı tarafından yasaklanmasına karşı ses olmaya ve güç birliğine davet ediyoruz. Sanata sansür ve yasak, faşizmdir” ifadelerini kullandı.
SİNE-SEN’in yaptığı açıklamada ise, bakanlığın verdiği yasak kararının sanatın özgürlüğüne vurulan bir darbe olduğu vurgulandı: “Sanat özgür olduğu sürece anlamlıdır. Sansür, sadece bir filmi değil, aynı zamanda toplumun eleştirel düşünme özgürlüğünü de hedef alır. Biz sinema emekçileri olarak, bu tür yasakları reddediyor ve sanatta özgürlüğü savunuyoruz. Tüm sanatseverleri ve özgür düşünceyi savunan herkesi, bu sansüre karşı ses çıkarmaya davet ediyoruz.”
