Satürn, Uydu Kralı Unvanını Yeniden Kazandı
Son yapılan gözlemler sonucunda, Satürn’ün yörüngesinde dönen uydu sayısının 274’e yükselmesi ile birlikte, gezegen bir kez daha “uydu kralı” unvanını pekiştirmiş oldu. Göz alıcı halkaları ile tanınan bu muazzam gezegen, artık Güneş Sistemi’ndeki diğer gezegenlerin toplam uydu sayısının neredeyse iki katı kadar uyduya sahip olarak rakipsiz bir konumda.
Uluslararası bir gökbilimciler ekibi, Kanada – Fransa – Hawaii Teleskobu’nu kullanarak Satürn’ün etrafında tam 128 yeni uydu keşfetti. Bu gelişme, gezegenin geçen yıl 62 yeni uydu keşfedilerek toplam uydu sayısının 145’e ulaştığı dönemde geri kazandığı unvanını çok daha güçlü bir şekilde taçlandırdı. Güneş Sistemi’nin diğer büyük gaz devi olan Jüpiter ise yalnızca 95 doğrulanmış uyduya sahip. Bu büyük fark, iki gezegen arasındaki yıllardır süregelen rekabeti büyük ölçüde Satürn’ün lehine çevirmiş durumda.
Çalışmalara liderlik eden araştırmacı Edward Ashton, British Columbia Üniversitesi aracılığıyla yaptığı açıklamada, “Tahminlerimize göre, Jüpiter’in bu farkı kapatma şansı bulunmuyor,” diyerek Satürn’ün üstünlüğünün kalıcı olabileceğine dikkat çekti. Keşif ekibi, 2019 ile 2021 yılları arasında Kanada – Fransa – Hawaii Teleskobu ile Satürn’ün çevresindeki gökyüzünü detaylı bir şekilde taradı. Farklı teleskopları birleştirerek astronomik nesnelerden gelen sinyalleri iyileştiren bilim insanları, başlangıçta 62 uydu ve kimliği belirsiz birçok küçük nesne tespit etti. 2023 yılında aynı gökyüzü alanlarını üç ay boyunca tekrar gözlemleyen ekip, bu nesnelerin büyük bir kısmının uydu olduğunu doğruladı. Bu keşif, kısa süre önce Uluslararası Astronomi Birliği tarafından da resmen kabul edildi.
Düzensiz Uyduların Gizemi
Yeni keşfedilen 128 uydu, düzensiz yörüngelere sahip ve genellikle küçük boyutludur. Araştırmacılar, bu uyduların geçmişte Satürn’ün daha büyük uydularıyla ya da kuyrukluyıldızlarla gerçekleşen çarpışmalar sonucu oluşmuş parçalar olduğunu düşünüyor. Çoğu uydu, Satürn’ün Mundilfari alt grubunun yakınında yer almaktadır. Bilim insanlarına göre, bu bölge 100 milyon yıl önce meydana gelen ve daha büyük gövdelerin parçalanmasına yol açan çarpışmaların merkezi olabilir. Edward Ashton, “Yıllar süren dikkatli çalışmalarımız, Satürn’ün düzensiz doğal uydu popülasyonunun evrimi hakkında önemli bilgiler sunan yeni keşifleri beraberinde getirdi,” diyerek bu keşiflerin bilimsel önemini vurguladı.
Ekip, mevcut teknolojiyle Satürn, Uranüs ve Neptün gibi uzak gezegenlerin etrafındaki uyduları tespit etme sınırına ulaşıldığını belirtti. Bu, yakın gelecekte yeni uyduların keşfedilmesinin zorlaşacağı anlamına geliyor. Başka bir deyişle, Satürn en azından şimdilik Güneş Sistemi’nin uydu kralı olarak yerini koruyacak gibi görünüyor.
