Starship HLS projesi, SpaceX’in Artemis programı çerçevesinde insanlı Ay görevi için planlanıyor. Ancak taktik takvim baskısı ve teknik engeller, 2027 hedefinin gerisinde kalma ihtimalini artırıyor. NASA güvenlik analisti Paul Hill’in Texas’taki Starbase’i ziyaretinden aktarılan bilgilere göre, araçtaki zaman yönetimi ciddi bir sıkışıklık yaşıyor ve ilerleyen yıllarda ertelenme riski bulunuyor.
Starship HLS için en önemli sorun, yörüngede kriyojenik yakıt transferini güvenli şekilde gerçekleştirebilmek. Dünya yörüngesinde yakıt ikmali gerektiren bu süreç henüz kullanılabilir hale gelmedi. Mikrogravite ortamında sıvı ve gazın ayrışması zorlaştığı için yakıtın hat üzerinden doğru şekilde aktarılması güçleşiyor.
Soğuk ortamda saklanan kriyojenik yakıtlar, çok düşük sıcaklıklarda dahi buharlaşıp kayba yol açıyor. Bu da güvenlik risklerini beraberinde getiriyor ve sistemdeki sızdırmazlık sorunlarını artırıyor. Büyük ölçekli Starship tanklarının izolasyonu ve iç bağlantılarındaki sızdırmazlık problemleri süreci yavaşlatıyor. Ayrıca, Raptor motorlarındaki tasarım değişiklikleri de ilerlemeyi olumsuz etkiliyor.
Geçmişte SpaceX, 2023 yılında 2025 başına kadar yörünge yakıt ikmali denemesi yapacağını duyurmuş olsa da bu hedef henüz gerçekleşmedi. Elon Musk’ın son açıklaması ise gelecek yıl yakıtın yeniden kullanılabilirliğini göstereceklerini belirtiyor.
ABD ve NASA, Artemis programında özel şirketlerle iş birliğini sürdürse de, kritik bir bileşende yaşanacak gecikme Çin’in 2030’a kadar kendi insansız aracıyla Ay’a inme hedefini öne çekebilir. Buna rağmen Artemis programının ikinci aşaması olan Artemis 2, dört astronotu Ay’ın etrafında dolaştıracak şekilde 2026’da fırlatılmak üzere planlarını sürdürüyor. İnsanlı iniş görevi olan Artemis 3 ise 2027 hedefiyle yoluna devam ediyor. ABD’nin son insanlı Ay inişi ise 1972’de Apollo göreviyle gerçekleşti.
