Asıl adı Tahsin Tarık Üregül olan sanatçı, subay bir babanın oğlu olarak 13 Aralık 1949’da dünyaya geldi. Farklı şehirlerde süren eğitimini İstanbul Bakırköy’deki lisede tamamladıktan sonra Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Makine Mühendisliği’ni bitirdi; fakat bu meslek kendisine uygun görünmeyince İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü’ne yöneldi. Bu dönemde geçim kaynağı olarak çeşitli işler yapar, hayatını sürdürürken ufkunu genişletmeye çalıştı.
MÜHENDİSLİKTEN BEYAZ PERDEYE UZANAN YOL 1970 yılında Ses dergisinin artist yarışmasında birincilik elde eden Akan’ın sinemaya adım atması, Mehmet Dinler’in yönettiği Solan Bir Yaprak Gibi filmiyle 1971’de gerçekleşti. Bu çıktı onun sahne adı olan Tarık Akan’ın doğuşunu müjdeliyordu. Uzun boyu, yeşil gözleri ve sempatik tavrı sayesinde kısa sürede halkın sevgisini kazanan oyuncu, 1970–1975 yılları arasında Ah Nerede, Mavi Boncuk, Sev Kardeşim gibi romantik-komedilerde boy gösterdi. Hababam Sınıfı (1975) filminde canlandırdığı Damat Ferit karakteri ise kariyerinin simgesi haline geldi.
1970’lerin sonlarına yaklaşırken kariyeri bir dönüm noktasına erişti ve Akan toplumsal ile politik temalı yapımlara yöneldi. Cüneyt Arkın ile başrolü paylaştığı Maden ve Zeki Ökten’in yönettiği Sürü gibi filmler 1978’de izleyiciyle buluştu. Uluslararası arenada ise en büyük başarısı, senaryosunu Yılmaz Güney’in yazdığı ve 1982 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye kazanan Yol filmiyle elde edildi. 12 Eylül darbesinin ardından 1981’de Almanya’da yaptığı konuşma nedeniyle Türkiye’ye dönüşünde tutuklandı; toplamda 2,5 ay hücre hapsiyle sonuçlanan dava süreci nihayet beraatle sonuçlandı. Bu deneyimlerini 2002’de yayımladığı Anne Kafamda Bit Var adlı eserinde paylaştı.
Sanat yaşamı boyunca sayısız ödüle layık görülen Tarık Akan, Suçlu, Maden, Pehlivan ve Karartma Geceleri gibi yapımlarda gösterdiği performanslarla Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde toplam 7 kez En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazanarak bu alanda rekoru elinde bulundurdu. 1996’da ise Altın Portakal Yaşam Boyu Onur Ödülü’nü aldı. Eğitim dünyasına da ilgi gösteren Akan, Taş Mektep’in kurucu ortaklarından biri oldu; Aziz Nesin’in vefatı sonrası Nesin Vakfı’nın yönetimini devraldı. Akciğer kanseriyle mücadele eden usta oyuncu, 16 Eylül 2016’da aramızdan ayrıldı ve geride yaklaşık 120 filme uzanan unutulmaz bir miras bıraktı.
