İstanbul’un tarihi çevresindeki kazı ve koruma çalışmalarına ilişkin açıklamalar, arkeoloji topluluğu ve şehir kamuoyunda yankı buluyor. Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi, Theodosius kalıntılarının çevresiyle ilgili belediyenin uygulamalarını eleştirdi ve bu durumun alanı kapsayan zabıta uyarılarıyla da desteklendiğini belirtti. Söz konusu alanda demir ferforjelerle sınırlandırma yapıldığı ve esnafın bu sınırlamaya rağmen vidasını kırarak içeri girmeye devam ettiği ileri sürüldü. Yetkililerin, alanın çevresine “2863 sayılı yasa gereği alan içerisine girmek yasaktır” şeklinde uyarı tabelaları astığını aktardı.
DEVASA MİMARİ PARÇALAR başlığı altında Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu Yöneticisi Nezih Başgelen, görüntülenen sahnelerin üzücü olduğunu ifade ediyor. Fotoğraflarda görülen antik mermer öğelerin, Roma döneminin zafer anıtı Theodosius Zafer Takı ve çevresindeki forum yapılarının parçaları olduğuna dikkat çekiliyor. Başgelen sözlerini şu şekilde sürdürdü: Theodosius’un adını taşıyan bu zafer takı, eski isimlerle Forum Tauri olarak adlandırılan alana özgü revaklı mermer yapılarla çevriliydi ve 4. yüzyıla damga vurdu. Zaman içinde bu alanda yer alan mimari parçalar, 1927 ve 1957–58 yıllarında yeri değiştirilip saklanmış; 1957’de Sinkeş Han’ın yıkılması sırasında kalan bölümler de zarar görmüştü.
TAKİNİN RESTORASYONU VE BELGELEME başlığıyla özetlenen süreçte, restorasyon çalışmaları İstanbul Arkeoloji Müzeleri iş birliğiyle yürütüldü. Rüstem Duyuran’ın öncülüğünde yapılan kurtarma kazıları ve düzenlemeler, anıtın görünür ve korunabilir hâle getirilmesini sağladı. Başgelen bu süreçte, büyük bir anıtın bu denli yoğun bir kullanıma maruz kalmasının günümüzde yaratığı kaygıyı paylaşıyor ve kent arkeolojisinin hak ettiği korunma düzeyinin sağlanması gerektiğini belirtiyor. Bir sonraki adım olarak, alanın kent arkeolojisi açısından uygun şekilde değerlendirilmesi ve ziyaretçilere dair bilgi panolarının konulması öneriliyor.
THEODOSİUS DÖNEMİ başlığı altında bugün Beyazıt Meydanı çevresinde kısmen izlenen Doğu Roma İmparatorluğu meydanı için planlanan forumun, I. Konstantin döneminde şehrin sınırları içine dahil edilmesiyle gündeme geldiği hatırlatılıyor. I. Theodosius döneminde Trajan Forumu’ndan ilham alınarak yoğun yapılaşmaya gidilmiş ve ardından Theodosius Forumu olarak adlandırılmış olan bu alanın, kesin ölçüleri bilinmemekle birlikte şehrin en büyük forumu olduğu düşünülüyor.
