RMS Titanik’in enkazından geriye kalan eşya ve eserleri kurtarma hakkına sahip olan tek şirket, ABD Hükümeti’nin hukuki itirazı üzerine batık gemiden eser kurtarma planlarını (şimdilik) iptal etti. Titanik, uluslararası sularda bulunduğu için, geminin enkazı üzerinde pek çok yasal koruma mevcuttur. Bu koruma, yalnızca insanların Titanik’i ziyaret etmelerini engellememekte, aynı zamanda gerekli kaynakları olanların batığı ziyaret etme ve gövdesine girme izni alabilmeleri için de bir fırsat sunmaktadır.
Şu anda, RMS Titanic, Inc. (RMST) adlı şirket, 1994 yılında Norfolk, Virginia’daki ABD Bölge Mahkemesi tarafından kendisine verilen kurtarma hakları sayesinde yasal olarak enkazdan eşya kurtarma iznine sahip olan tek kuruluş olma özelliğini taşımaktadır. Ancak, 2023 yılında ABD Hükümeti, RMST’nin enkazdan eşya kurtarmayı amaçlayan seferlerini durdurmaya çalıştı. ABD Kongresi’nin 2017’de yürürlüğe koyduğu ABD-İngiltere anlaşması uyarınca, “hiç kimse, Ticaret Bakanı tarafından Batık Gemi RMS Titanik ile İlgili Anlaşma hükümleri uyarınca yetkilendirilmediği sürece, RMS Titanik’in enkazını veya enkaz alanını fiziksel olarak değiştirecek veya rahatsız edecek herhangi bir araştırma, keşif, kurtarma veya başka bir faaliyette bulunamaz.”
RMST, yardım çağrıları yapmak için kullanılan bir Marconi telsiz telgrafını gemi enkazından kurtarmayı planlıyordu. Ancak bu plan, hükümeti yasal bir itirazda bulunmaya yöneltti. Seyahatin COVID-19 salgını nedeniyle ertelendiği bildirilmiştir. New York Times’ın haberine göre, şirket, Haziran 2023’te bir kez daha mahkemeye başvurarak, telgrafı ve diğer eserleri kurtarmayı ve ayrıca geminin içini uzaktan kumandalı araçlar kullanarak fotoğraflama niyetinde olduğunu bildirdi.
AP News’in raporuna göre, hükümet, bu seyahatin enkazın (olasılıkla sahada bulunan herhangi bir insan kalıntısı dahil) bozulmasına neden olabileceğinden endişeliydi. RMST, Titanik’e sabitlenmemiş, yalnızca serbest duran eşyaları almayı ve yalnızca “bozulma nedeniyle, mevcut yapıya müdahale etmeden, uzaktan kumandalı bir aracın gövdeye nüfuz etmesine yetecek kadar boşluklar oluşan” yerlere girmeyi planladığını bildirdi.
RMST’nin avukatı Brian A. Wainger, 2023’te New York Times’a yaptığı açıklamada, “Şirket, enkaz sahasında kurtarma faaliyetleri yürütme hakkını elinde tuttuğuna inanıyor” dedi. Wainger, bu hakkın enkaz sahası üzerinde yargı yetkisine sahip olan ABD Bölge Mahkemesi dışında herhangi bir üçüncü taraftan onay almadan veya talep etmeden uygulanabileceğini vurguladı. Ancak, 2023 yılında şirket, su altı araştırmaları direktörü Paul-Henri Nargeolet’in Haziran 2023’te yaşanan Titan faciasında hayatını kaybetmesinin ardından, enkazın içini ve dışını görüntüleme ve içinden eser çıkarma planlarını iptal etti. Nargeolet, bu keşif gezisini yürüten RMST’den ayrı bir şirket olan OceanGate’e uzmanlık sağlıyordu.
Şirket, AP News tarafından görülen bir mahkeme dosyasında, “PH Nargeolet ve ailesine ve yakın zamanda olay yerinde hayatını kaybeden diğer dört kişiye ve ailelerine duyduğumuz saygıdan dolayı, şirket şu anda eser kurtarmanın uygun olmayacağına karar verdi” açıklamasında bulundu. Associated Press’e göre RMST, Aralık ayında mahkemeye 2025 yılında enkaza herhangi bir keşif gezisi düzenlemeyeceğini ve “gelecekte kurtarma operasyonları yürütmenin stratejik, yasal ve mali etkilerini titizlikle değerlendireceğini” bildirdi.
Planların durdurulmasına yanıt olarak, ABD Hükümeti Cuma günü şirkete karşı açtığı yasal itirazı geri çekti. Hukuki mücadele şimdilik sona ermiş olsa da, şirketin kurtarma operasyonları için başka planları olup olmayacağı belirsizliğini korumaktadır. ABD Hükümeti’nin dosyada, “Gelecekteki koşullar gerektirirse, ABD o sırada mevcut olan gerçeklere dayanarak yeni bir müdahale talebinde bulunacak” şeklinde bir ifade yer almakta.
