Uzayda Astronotların Kıyafet ve Temizlik Sorunları
Yaz aylarında astronotları uzay istasyonuna çıkaran Boeing Starliner aracında meydana gelen bir arıza, ABD’li astronotların Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) mahsur kalmasına neden oldu. Uzayda uzun süre kalacak bir başka insanlı araç olmadığı için bu durum, astronotların yaşam standartlarını zora soktu. Peki, bu astronotlar ne giyiyor, çamaşırlarını nasıl yıkıyor? Kıyafetleri terden ve kirden üzerlerine yapışmıyor mu?
Astronotların ihtiyaçları için gerekli erzak, Elon Musk’ın insansız roketleri ile uzaya taşınıyor. Bu sayede NASA, uzayda kimsenin aç kalmadığından emin oluyor. Ancak aylarca uzayda kalan astronotlar için çamaşır yıkama konusu, ciddi bir sorun haline gelebiliyor. İstasyonda su kullanımı oldukça dikkatli bir şekilde yönetiliyor ve yer çekimsiz ortamda suyun kıyafetlerle buluşturulup yıkanması oldukça zorlayıcı. Hatta uzayda su o kadar kıymetli ki, astronotların idrarları dahi atılmıyor; bu atıklar geri dönüştürülüp arıtılarak tekrar kullanıma kazandırılıyor.
Bu durum, bol su ve standart deterjanlarla düzenli bir çamaşır yıkama yönteminin Uluslararası Uzay İstasyonu gibi bir yerde geçerliliğinin olmadığını gösteriyor. NASA, idrardaki suyu boşa harcamak istemediği için, iki parça çamaşırı yıkamak amacıyla değerli suyu deterjan gibi sonradan ayrıştırılamayacak bir kimyasalla kirletmek istemiyor. Cevap, kesinlikle hayır.
Sekiz Aydır Uzayda, Giysi Kalmadı
Uzaya sadece sekiz günlüğüne çıkan ama sekiz aydır orada kalan astronotlara, erzak yardımıyla birlikte yeni kıyafetler de gönderiliyor. Ancak, astronotlar kıyafetlerini ne yazık ki üzerlerine yapışacak kadar kirlenene kadar giymek durumunda kalıyorlar. Uzayın zorlu koşulları altında “temiz ve şık” görünmek gibi bir ihtiyaç ise lüks olarak değerlendiriliyor. Her sabah kalkında yeni iç çamaşırları giymek, astronotların günlük rutinlerinde yer almıyor.
Haftalarca hatta aylarca giyilen ve sonunda giyilmeyecek duruma gelen kıyafetler, uzay istasyonunun çöp kapsüllerine atılıyor ve bu kapsüller dünyaya geri fırlatılıyor. Atmosfere girdiğinde bu hafif alev alabilen kapsüller hızlıca yanarak yok oluyor. Dolayısıyla, eğer bir gün uzaya çıkma fırsatınız olursa, en sevdiğiniz kıyafetlerinizi yanınıza almamanızı öneririz. Bunun yerine, çöpe atıp atmosferde yanması konusunda üzülmeyeceğiniz eski püskü, yırtık pırtık atlet, don, fanila, şort ve tişört gibi eşyalar götürmenizi tavsiye ederiz.
