Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Arkeoloji Bölümünden Önemli Bir Keşif
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu liderliğinde yürütülen kazı ekibi, Van’ın tarihi ve kültürel zenginliklerini gün yüzüne çıkarmak ve bu değerleri turizme kazandırmak amacıyla kapsamlı bir çalışma başlattı. Bu girişim, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün destekleriyle gerçekleştirildi ve bölgedeki önemli arkeolojik yüzey araştırmaları kapsamında gerçekleştirildi.
İlginç Buluntular ve Kazı Çalışmaları
Kazı ekibi, Van’a yaklaşık 62 kilometre uzaklıktaki Beşbudak Mahallesi’ndeki Tirişin Yaylası’na doğru hareket etti. Yaklaşık 3 bin metre rakımlı ve zorlu bir tırmanış sonrası ulaşılabilen yaylada, arkeologlar, antropologlar ve sanat tarihçilerinden oluşan 12 kişilik bir ekip, bölgedeki yüzey araştırmaları sırasında önemli buluntulara rastladı. Bu araştırmalar sırasında, kaleye ve sur kalıntılarına dair izler ortaya çıkarıldı.
Bulunan kalıntılar arasında yaklaşık 50 odalı bir kale yapısı ve 4 kilometre uzunluğundaki sur kalıntısı yer alıyor. Ayrıca, seramik parçaları, değirmen taşı ve çeşitli işaretlerin olduğu taşlar keşfedildi. Bu yapılar ve buluntuların, demir çağlarında inşa edildiği tahmin edilmekte olup, bölgedeki diğer buluntularla birlikte, Orta Çağ’da da yoğun kullanım gördüğünü göstermektedir.
Detaylı Envanter ve Kayıt Çalışmaları
Prof. Dr. Çavuşoğlu, ayrıca, Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu başkanlığı görevini de yürütmekte olup, bölgedeki kalıntıların envantere alınması ve tescil edilmesi amacıyla gelişmiş teknolojilerden faydalandı. Bölgedeki tarihi kalıntıların detaylı fotoğraflarını dron kullanarak kaydetti ve bölgenin koordinatlarını belirledi. Bu sayede, bölgenin tarihi ve mimari yapısı daha iyi korunmaya alındı.
Yayla ve Bölgede Bulunan Diğer Özellikler
Prof. Çavuşoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Tirişin Yaylası’nın, otlak ve su kaynakları açısından oldukça zengin olduğunu ve tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptığını belirtti. Bölgedeki yayla geleneğinin hala devam ettiğine vurgu yapan Çavuşoğlu, şu ifadeleri kullandı:
- “Burada bulunan uzun surlarla çevrili kale, bize tarihi önemi hakkında önemli ipuçları sunuyor.
- İç kalenin varlığı, bölgenin yerel yönetim ve savunma stratejileri hakkında bilgiler veriyor.
- Yaklaşık 50’ye yakın yaşam alanı ve mekanın varlığı, bölgenin eski yerleşim yapısını gözler önüne seriyor.
- Surların inşasında doğal bazalt taşlarının kullanılması, bölgenin jeolojik özellikleriyle uyumlu ve sürdürülebilir bir yapı olduğunu gösteriyor.
- Ocak şeklinde bazalt taş kırma alanları ve kurgan tarzı yuvarlak yapılar da bölgedeki yerleşim ve kültürel yapıyı anlamamıza yardımcı oluyor.
Yerel Halkın Görüşleri ve Önemi
Beşbudak Mahallesi Muhtarı Mehmet Ceylan, bölgenin atalarımızdan kalan önemli bir yer olduğunu belirterek, şunları söyledi:
“Burası, geçmişten bugüne gelen bir kültürel miras ve huzurlu bir ortam. İnsanlar burada rahatlıkla zaman geçirebiliyor. Bu tarihi kalıntıların kayıt altına alınması ve tanıtılması bizim için çok değerli. Bu çalışmaların devamını ve bölgenin korunmasını diliyoruz.”
