Antarktika’da Tarihi Buz Çekirdeği Keşfi
Bilim insanları, Dünya’nın en eski buzunu bulma çabaları kapsamında, 2.800 metre uzunluğunda bir buz çekirdeğini başarıyla delerek Antarktika buz tabakasının kaya tabanıyla birleştiği noktaya ulaştı. Bu çarpıcı başarı, Dünya ikliminin en az 1,2 milyon yıl öncesine dayanan sürekli bir kaydını sunuyor.
Avrupa Komisyonu tarafından finanse edilen “Beyond EPICA’nın – Oldest Ice” (EPICA’nın Ötesinde – En Eski Buz) projesi çerçevesinde Antarktika’daki Little Dome C (Küçük Kubbe C) adı verilen izole bir alanda çalışmalar yürüten araştırmacılar, bu dikkat çekici buz çekirdeğine ulaşmayı başaran ilk ekip olmanın gururunu yaşıyor. Saha baş araştırmacısı ve Göttingen Üniversitesi ile Alfred Wegener Enstitüsü’nde profesör olan Frank Wilhelms, bu başarıyı şu şekilde açıkladı: “Doğru konum, son teknoloji radyo yankı sondaj teknolojileri ve buz akışı modellemesi kullanılarak belirlendi. Etkileyici bir şekilde, 0,8 ila 1,2 milyon yıl öncesine, tam olarak tahmin edildiği yere, 2.426 ila 2.490 metre derinlik aralığında giden kaydı bulduk ve bu da önceki yirmi yıllık EPICA buz çekirdeği kaydımızı genişletiyor.”
Antarktika, kıtasal kayanın üstünde yatan devasa buz tabakalarıyla kaplı. Beyond EPICA’nın son keşif gezisi, gezegenimizin geçmişine dair önemli ipuçları sunabilecek buz ve kaya arasındaki geçiş noktasına ulaştı. Buz çekirdeklerinin her katmanında, oluştukları dönemde atmosferde bulunan gazlar, tozlar ve izotopik bileşimler yakalandığından, bu çekirdekler, Dünya’nın iklim geçmişine dair derinlemesine bilgiler sağlayabilir. Katmanlarda yakalanmış bu maddelerin oranları ve bazı durumlarda sadece varlıkları, bilim insanlarının o dönemlerdeki iklim koşulları hakkında bilgi edinmesine yardımcı olur.
Saha baş bilimcisi ve doktora sonrası araştırmacı Julien Westhoff, bu konuda şöyle konuştu: “Little Dome C’de kaydedilen ön analizlerden, en üstteki 2.480 metrenin 1,2 milyon yıla kadar uzanan yüksek çözünürlüklü bir kayıt içerdiğine dair güçlü göstergelere sahibiz. Burada, 13.000 yıla kadar olan dönem bir metrelik buza sıkıştırılmış durumda.”
Bu örnekleri elde etmenin kolay bir görev olmadığı rahatlıkla söylenebilir. Ekip, ortalama yaz sıcaklığının -35°C olduğu ve deniz seviyesinden 3.200 metre yükseklikteki merkezi Antarktika platosunda toplamda 200 günden fazla çalışma yürüttü. Şimdi projenin, toplanan buz çekirdeği örneklerini uygun laboratuvarlara taşıması gerekiyor. ENEA-UTA (Ulusal Yeni Teknolojiler, Enerji ve Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınma Ajansı – Antarktika Teknik Birimi) kıdemli araştırmacısı ve Beyond EPICA için ENEA lojistik başkanı Gianluca Bianchi Fasani, bu süreçle ilgili şu bilgileri paylaştı: “Bu çalışma sırasında çıkarılan değerli buz çekirdekleri, projenin lojistiği açısından önemli bir zorluk olan -50°C soğuk zincirini koruyarak buzkıran gemisi Laura Bassi ile Avrupa’ya geri taşınacak.”
