Filmin Yarattığı Hukuki Süreç ve Polat Onat’ın Mektubu
Senaryo ve yönetmenliğini Nuri Bilge Ceylan’ın üstlendiği, Akın Aksu’nun da katkıda bulunduğu ve Zayno Film’in yapımcılığını üstlendiği ‘Ahlat Ağacı’ filmi, 2018 yılında izleyiciyle buluştu. Filmin en dikkat çekici ve tartışmalı sahnelerinden biri, taşra ve edebiyat sempozyumu’na katılmak istemeyen bir yazarın kaleme aldığı mektuba dayanmaktadır. Bu mektup, aslında Polat Onat’a ait olan ve daha önce Varlık dergisinin 1271. sayısında yayımlanmış, ayrıca “Edebiyatın Taşradan Manifestosu” isimli kitapta da yer alan “Su Katılmamış Taşralı” metniydi.
Bu durumun ortaya çıkmasıyla birlikte, Polat Onat, filmin yönetmeni Nuri Bilge Ceylan ve yapım şirketi Zeyno Film’e karşı 40 bin TL’lik tazminat davası açmıştı. Davanın temel gerekçesi, filmin söz konusu metni izinsiz kullanması ve telif haklarını ihlal etmesiydi.
Mahkeme Kararları ve Yargısal Süreç
2018 yılında İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde görülen bu davada, mahkeme, Polat Onat’a ait metnin izinsiz kullanıldığını tespit ederek “eser ihlali” ve “tecavüz” kararı verdi. Mahkeme, eser sahibine maddi ve manevi tazminat ödenmesine hükmetti. Ancak, bu karar üzerine, Ceylan ve Zeyno Film, itiraz ederek davayı istinafa taşıdı.
2023 yılında sonuçlanan yüksek mahkeme kararı ise, ilk derece mahkemesinin kararını onayladı. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, yazar Polat Onat’ın maddi ve manevi tazminat talebinin haklı olduğunu ve mahkemenin verdiği kararın adil ve hukuki açıdan uygun olduğunu belirtti. Ayrıca, mahkeme, Ceylan ve Zeyno Film’in istinaf başvurularını, esastan reddetti.
Polat Onat ve Avukatlarının Görüşleri
Gazetemize konuşan Polat’ın avukatı Yasemin Arpa, “Müvekkilimiz Polat Onat’la birlikte yürüttüğümüz hukuk mücadelesinde bir kez daha haklılığımız tescillendi. Bu karar, telif haklarının korunması açısından önemli bir emsaldir” şeklinde görüşlerini dile getirdi.
Arpa, sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Ceylan ve yapımcısı Zeyno Film, ilk derece mahkemesinin kararına karşı İstinaf yoluna gitmişlerdi. Ancak, bölge mahkemesi, ilk kararın hukuka uygun olduğunu ve başvurunun esas yönünden reddedildiğini kararlaştırdı. Böylece, hak sahibi Polat Onat’ın hakları güvence altına alınmış oldu.”
