Efes Antik Kenti çevresinde oluşturulması planlanan karşılama merkezi projesine karşı EGEÇEP, yürütmeyi durdurma ve iptal davası açtı. Platform, bu projenin Efes’in korunmasına değil, alanın zarar görmesine yol açacağını savunuyor. EGEÇEP eş Sözcüsü Arif Ali Cangı tarafından yapılan basın açıklamasında, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Efes’in gelecek kuşaklara özgün biçimde aktarılması gerektiği vurgulandı ve proje üzerinde hukuki uygulamaların sürdürülmesi talep edildi.
“İMAR PLANLARINA AYKIRI” mesajıyla öne çıkan açıklamada, Efes’in yakınında yükselen yaklaşık 130 bin metrekarelik inşaat alanı için daha önce uyarılar ile açıklamalarda bulunan Selçuk Efes Kent Belleği koordinatörü Arkeolog Yusuf Yavaş’ın görüşlerine yer verildi. Yavaş, Nisan 2025’te Koressos Limanı üzerinde başlayan karşılama merkezi inşaatına dair UNESCO Türkiye Milli Komitesi, UNESCO, ICOMOS ve Europa Nostra gibi kurumlara başvuruların yapıldığını kaydetti. Ayrıca, mevcut kanun ve ilke kararlarına aykırı şekilde gerçekleştirildiğini belirterek, EGEÇEP’in bu duruma itiraz etmek üzere dava açtığını ifade etti. “Burası birinci derece arkeolojik sit alanı ve yerin seçimi yanlış” yorumunu paylaştı.
TİCARİ MERKEZ! Basın açıklamasında Cangı şu sözleriyle konuyu özetledi: “2015 yılında UNESCO’ya dahil edilen Efes, Türkiye’nin en önemli turizm noktalarından biri olarak değerini korumalıdır. Ancak bu alanı korumadan, ticari amaçlı bir merkeze dönüştürecek olan karşılama merkezi inşaatı, ciddi zararlar doğurabilir.” EGEÇEP ve dokuz davacının İzmir Bölge Adliye Mahkemesi’ne sunduğu dava, İzmir 1. Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun Efes Antik Birinci Derece Arkeolojik Sit Alanı statüsündeki alanda kazı ve betonlama işlemlerine onay vermesine karşı çıkıyor. Kurulun yetki sınırlarını aştığı vurgulanıyor.
İNSANLIĞIN ORTAK DEĞERİ Cangı, kararın bölgenin koruma tedbirlerini zayıflatacağını belirtirken, Efes Örenyeri’nin girişindeki inşai faaliyetlere dikkat çekti. Bitki örtüsünün temizlendiği ve sürekli çalışmanın sürdüğü alanın, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve gelecek kuşaklara miras kalması gereken bir kültür varlığı olduğu üzerinde durdu. Karşılama merkezi olarak adlandırılan bu alanın, Efes’in korunmasına hizmet etmek yerine koruma tedbirlerini aşındıracağını ve kazı çalışmalarını engelleyecek şekilde asfaltla kapatılacağını ifade etti. Böyle bir durumda Efes sadece turistik bir meta olarak görülmemeli; orijinal hali korunursa ziyaret değeri ve bilimsel önemi korunur.”
KORUMA KARARININ İHLALİ Cangı’nın açıklamasında, Kurul’un kararının koruma görevini zayıflatacağı belirtiliyor. Korumayı zafiyete uğratacak projelere onay vermenin yetkisi olmadığını savunan Cangı, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın da müdahale suçu işlediğini iddia ediyor. Şu anda alanda bitki örtüsünün tıraşlandığı ve inşaat hızla devam ettiği belirtiliyor. Efes, birinci derece arkeolojik sit alanı olarak kalırken, bu alanda yurttaşların bir çivi bile çakamayacağı, yasal süreçlerin uygulanması gerektiği savunuluyor. Bu süreçte amaç, Efes’in sadece turistik bir mekân olarak görülmesini engellemek ve onu insanlığı ortak değer olarak korumak olarak ifade ediliyor.
