Eski Mısır’dan Modern Tıbba: Beyin Tümörlerinin Yeni Cerrahi Yöntemleri
Eski Mısır’ın Yeni Krallığı döneminde, bir firavunun ölümünden sonra mumyacılar, eski hükümdarlarının beyin dokusunu burun yoluyla çıkarma işlemini gerçekleştirirlerdi. Ancak, günümüzde modern tıp, bu süreçte önemli ilerlemeler kaydetmiştir. Sonuç olarak, hastaların gözünden küçük bir delik aracılığıyla beyinlerine erişebiliyor ve tümörleri çıkarabiliyorlar. Bu yeni yöntem, hastaların hayatta kalmasını sağlamaktadır.
İngiltere’de geçen yıl Şubat ayında gerçekleştirilen bir ameliyatla, endoskopik transorbital cerrahi yöntemi kullanılarak beyin tümörü alınan 40 yaşındaki Ruvimbo Kaviya, yaşadığı deneyimi şu sözlerle aktardı: “Hastanede sadece iki gün kaldım, hiçbir yan etki veya şişlik yaşamadım. Şu anda kendimi gayet iyi hissediyorum.”
Kaviya’ya, aylar süren ve giderek artan baş ağrılarının başlangıçta diş ağrısından kaynaklandığı düşünülüyordu. Ancak bu ağrılar, zamanla spazm benzeri hislere dönüşerek 2023 yılında menenjiyom teşhisi konulmasına yol açtı. Yapılan bir MRI taraması, tümörün göz yuvasının arkasında bulunan ve juguler venin kanı beyinden uzaklaştırdığı içi boş bir alan olan kavernöz sinüste bulunduğunu gösterdi. Normalde bu alana erişim oldukça zordur ve bu tür tümörler genellikle ameliyat edilemez olarak kabul edilir.
Buna rağmen, Kaviya’nın teşhisi, son yıllarda cerrahların bu tür tümörleri çıkarmak için daha az invaziv prosedürler denemeleri sayesinde gerçekleşti. Önceki yöntemler, kafada büyük kesiler açmayı, kafatasının bazı parçalarını çıkarmayı ve uzun süreli iyileşme süreçlerini gerektiriyordu. Leeds Teaching Hospitals NHS Trust’ta danışman nörovasküler nöroşirurji uzmanı olan Asim Sheikh, yeni prosedürü şu şekilde açıklıyor: “Bu teknik, kafatasını açmadan veya beyni geri çekmeden ya da sıkıştırmadan tümörleri çıkarmamızı sağlıyor.”
Sheikh’in belirttiğine göre, yeni teknik beyni neredeyse tamamen atlayarak “travmayı önemli ölçüde azaltıyor” ve “hastaların minimal görünür yara iziyle daha hızlı iyileşmesini sağlıyor.” Cerrahlar, Kaviya’nın göz kapağının yanındaki küçük bir kesiden tümöre erişim sağladılar ve yalnızca 1,5 santimetrelik bir yara izi bıraktılar.
Ekip, Trust’ın 3D Planlama Servisi sayesinde oluşturulan 3D model aracılığıyla prosedürü pratik olarak deneme fırsatı buldu. Trust’ın biyomedikal mühendisi ve 3D Planlama Servisi yöneticisi Lisa Ferrie, “Bu teknoloji, ekibin anatomiyi ayrıntılı bir şekilde incelemesini ve prosedüre benzersiz bir doğrulukla hazırlanmasını sağladı.” dedi ve ekledi: “Modeli görmek ve bu çığır açan ameliyata katkıda bulunduğunu bilmek inanılmaz derecede ödüllendirici.”
